آزمایش تیروئید در بارداری: تفسیر و زمان انجام

 حاملگی تاثیرات عمده ای بر تنظیم عملکرد تیروئید در زنان سالم و مبتلا به اختلالات تیروئید دارد.

عملکرد صحیح تیروئید در دوران بارداری برای سلامت مادر و جنین بسیار مهم است.

تغییرات هورمونی در این دوره باعث تغییر مقادیر طبیعی هورمون‌های تیروئیدی می‌شود.

در زنانی که در مناطقی با کمبود ید زندگی می کنند، اغلب هیپوتیروکسینمی و تمایل به تشکیل گواتر در زمان حاملگی اتفاق می افتد.

اختلالات بارز کلینیکی در عملکرد غده تیروئید در 2 تا 3 درصد حاملگی ها اتفاق افتاده اما موارد تحت بالینی (subclinical) احتمالاً شایع تر بوده و اغلب بدون تشخیص باقی می ماند.

در این مقاله، به اهمیت آزمایش تیروئید در بارداری، زمان مناسب انجام آن، تفسیر نتایج، تأثیر بر سلامت جنین و ارتباط آن با مشاوره ژنتیک می‌پردازیم.

تاثیر بارداری بر هورمون‌های تیروئید

در بارداری و حتی بعد از زایمان تغییرات نرمالی در فیزیولوژی تیروئید ایجاد می شود.

در اوایل حاملگی بعلت افزایش جریان خون کلیوی و فیلتراسیون گلومرولی، کلیرانس کلیوی ید افزایش پیدا می کند که نتیجه آن کاهش غلظت ید پلاسما و افزایش نیاز به ید از طریق مواد غذایی است.

نزد زنان ساکن در مناطق با ید کافی، این افزایش کلیرانس کلیوی ید، تاثیر ناچیزی بر عملکرد تیروئید می گذارد، زیرا ذخیره داخل تیروئیدی ید به اندازه کافی بوده و نیاز غده تیروئید در طول حاملگی را تامین می کند.

اما در مناطق با کمبود ید، وضعیت کاملاً متفاوت بوده و تغییرات بارزی در دوران بارداری رخ می دهد.

وجود شباهت های ساختمانی زیاد  بین هورمون hCG و TSH سبب می شود که hCG خاصیت تحریک کنندگی بسیار خفیفی بر هورمونهای تیروئید داشته باشد.

به همین دلیل وجود مقدار زیاد هورمون بارداری سبب تحریک رسپتورهای TSH، بزرگی غده تیرویید (در حد 20-10 درصد)، افزایش 30 درصدی تولید هورمونهای تیروئید و در نتیجه کاهش سطح TSH می شود (fT4 و T3 هم بصورت گذرا افزایش می یابند.

ولی چون با وجود این تغییرات میزان شان در محدوده نرمال باقی می ماند، از لحاظ آزمایشگاهی چندان متوجه این موضوع نمی شویم). مرحله اوج این اثر در هفته 10 تا 12 بارداری مشاهده می شود. 

 بالا بودن استروژن در دوران بارداری نیز منجر به افزایش تولید کبدی TBG (پروتئین ناقل هورمون های تیروئید در خون) و کاهش کلیرانس پلاسمایی آن می شود که این امر منجر به افزایش سطح توتال هورمون های تیروئیدی می گردد (بین هفته 16 تا 20 بارداری مقادیر نرمال T4 و T3 تا 2 برابر خانم های غیرباردار افزایش می یابد)، در حالیکه سطح هورمون های آزاد تغییری نمی کنند. 

در انتهای سه ماهه اول بارداری بعد از آنکه سطح هورمون حاملگی رو به کاهش گذاشت، سطح TSH به میزان ثابتی می رسد، ولی در ادامه با کاهش بیشتر هورمون بارداری سطح هورمونهای آزاد کاهش یافته و TSH مجدداً افزایش می یابد.

TBG تا انتهای بارداری بالا باقی می ماند. به همین خاطر در مورد بارداران جهت تفسیر تست های تیروییدی باید از محدوده نرمال (مختص هر سه ماهه بارداری) استفاده شود.

غلظت TBG بلافاصله پس از زایمان شروع به کاهش نموده و در عرض 4 تا 6 هفته به میزان طبیعی خود بر می گردد.

همزمان با آن غلظت T3 و T4 تام سرم، نیز به مقادیر قبل از بارداری خود می رسند.

درصورتی که در کشوری محدوده مرجع ملی و کشوری برای دوران بارداری  تعریف نشده باشد، می توان  از محدوده های  مرجع ارائه شده توسط انجمن تیروئید آمریکا استفاده نمود.

اهمیت بررسی تیروئید در بارداری

تغییرات عملکرد تیروئید مادر در زمان بارداری بعلت کمبود ید، پرکاری یا کم کاری تیروئید پیامد های مهمی بر جنین/نوزاد خواهد داشت.

بطور کلی حاملگی باعث افزایش سرعت متابولیسم پایه، جریان خون، ضربان قلب و بازده قلب گردیده و بسیاری از علائم از جمله احساس خستگی و عدم تحمل به گرما، احتمال وجود پرکاری تیروئید را تداعی میکند.

از دیگر تغییرات متابولیک زمان حاملگی، تحریک غده تیروئید توسط hCG و تسریع متابولیسم تیروکسین ناشی از افزایش آنزیم های دآیودیناز جفتی است بطوریکه در خانم های باردار مبتلا به کم کاری تیروئید میزان نیاز به هورمون تیروکسین اگزوژن تا 50 درصد افزایش پیدا می کند.

تیروئید نقش مهمی در رشد مغز و سیستم عصبی جنین دارد.

در بعضی از مطالعات مشخص شده که کم کاری تیروئید مادر در ابتدای بارداری می تواند با افزایش پیامدهای نامطلوب بارداری (عوارضی مانند سقط جنین، زایمان زودرس، پره‌اکلامپسی و عقب‌ماندگی رشد داخل رحمی را ایجاد کند)  و عدم تکامل سیستم عصبی- شناختی  جنین همراه باشد. 

زمان مناسب برای انجام آزمایش تیروئید در بارداری

• پیش از بارداری: در زنان با سابقه مشکلات تیروئیدی، سابقه خانوادگی بیماری‌های تیروئید، سقط مکرر یا ناباروری توصیه می‌شود.

• سه‌ماهه اول (هفته ۶ تا ۱۲): غربالگری برای مادران پرخطر و بررسی میزان TSH، FT4  و در مواردی TPO Ab (آنتی‌بادی‌های ضدتیروئید)

• سه‌ماهه دوم و سوم: در صورت ناهنجاری در آزمایش‌های اولیه یا در زنان با علائم کم‌کاری یا پرکاری تیروئید، نیاز به تکرار آزمایش است.


انجمن متخصصین زنان و زایمان آمریکا (ACOG) و انجمن تیروئید آمریکا (ATA) توصیه کرده اند که تمامی  زنان بارداری که در گروه پرخطر از نظر بیماریهای اتوایمیون تیروئید هستند باید در ابتدای بارداری (حتی قبل از اقدام به بارداری) از نظر تست های TSH، fT4  و Anti-TPO مورد غربالگری قرار بگیرند.



گروههای پرخطر عبارتند از: 

- زنانی که TSH غیرطبیعی دارند.

- زنانی که خودشان سابقه بیماریهای تیروئید دارند.

- زنانی که  سابقه خانوادگی از بیماریهای تیروئید دارند.

- زنانی که علایم واضح و شدید بیماریهای تیروئید دارند.

- زنانی که دیابت تیپ I دارند.


انجمن پاتولوژیست های بالینی آمریکا (ASCP)  نیز توصیه کرده که غربالگری زنان باردار بصورت شفاهی انجام شود، یعنی در اولین ویزیت بارداری از بیمار درمورد سابقه بیماری های تیروئید در خود و خانواده‌اش حتماً سوال شود و گروه ریسکیِ بیمار از این نظر تعیین گردد.

اندیکاسیون های غربالگری هیپوتیوئیدی قبل از اقدام به بارداری

1- سابقه خانوادگی قوی بیماری ها اتوایمیون تیروئیدی

2- سابقه ابتلا به سایر بیماریهای اتوایمیون (مانند دیابت تیپ 1، لوپوس، روماتوئید آرترایتیس، سلیاک و پسوریازیس)

3- سابقه سقط مکرر یا زایمان پره ترم قبلی

4- علائم یا نشانه های بیماری تیروئیدی در فرد

5- سابقه نازایی

6- سن بالای 30 سال

تفسیر نتایج آزمایش تیروئید در بارداری

الف) آزمایش‌های اصلی و محدوده طبیعی در بارداری

1. TSH  (هورمون محرک تیروئید)
   
   
   • سه‌ماهه اول    : 0.1 - 2.5 mIU/L
     
     
   • سه‌ماهه دوم   : 0.2 - 3.0 mIU/L
     
     
   • سه‌ماهه سوم  : 0.3 - 3.5 mIU/L

نرمالهای توصیه شده توسط چهار انجمن (متخصصین غدد درون ریز و متابولیسم ایران، انجمن متخصصین زنان و مامایی ایران، انجمن آسیب شناسی و انجمن دکترای علوم آزمایشگاهی) توصیه شده است به شرح ذیل است:

1. FT4  (تیروکسین آزاد)
   
   
   • معمولاً در محدوده بالاترین یک‌سوم مقدار طبیعی در بارداری قرار دارد.
     
     
     
2. TPOAb  (آنتی‌بادی ضد پراکسیداز تیروئید)
   
   
   • در زنان با سابقه سقط مکرر، ناباروری یا سابقه تیروئیدیت بررسی می‌شود.

ب)  کم‌کاری تیروئید در بارداری

شیوع کم کاری تیروئید در بارداری بین 0.3 تا 0.5 درصد است و کم کاری تحت بالینی 2 تا 3 درصد می باشد.

شایع ترین علت کم کاری تیروئید در بارداری کمبود ید است که بیش از 1.2 میلیارد نفر از ساکنین کره زمین را درگیر کرده است.

در مناطقی که ید کافی وجود دارد، مهمترین عامل کم کاری تیروئید بیماری اتوایمیون مزمن تیروئید می باشد.

آنتی بادی ضد تیروئید در 5 الی 15 درصد از زنان سالم در سنین باروری وجود داشته و شیوع آن در زنان با TSH بالا به 50 درصد می رسد.

سابقه درمان های رادیکال پرکاری تیروئید (نظیر دریافت ید رادیواکتیو و یا تیروئیدکتومی) و اعمال جراحی تومورهای تیروئید از علل دیگر آن می باشد.

علائم و نشانه هایی مثل افزایش حساسیت به سرما و پوست خشک ممکن است احتمال کم کاری تیروئید را مطرح نمایند، اما علائمی مثل افزایش وزن، احساس ضعف و بی حالی، خواب آلودگی و یبوست ممکن است با تغییرات زمان بارداری تداخل داشته و مورد توجه قرار نگیرند.

اکثریت بیماران بدون علامت هستند، به همین دلیل توجه به علائم و نشانه های جزئی و بررسی سیستماتیک بیمار در اولین ویزیت پره ناتال ضروری بنظر می رسد.

علیرغم ارتباط شناخته شده ای که بین کم کاری تیروئید و کاهش میزان باروری وجود دارد، اما بروز حاملگی در زنان دچار کم کاری تیروئید به ویژه در اشکال خفیف امکان پذیر اتس، ولی در صورت بارداری، این افراد در معرض خطر عوارض زودرس و دیررس حاملگی قرار می گیرند.

کم خونی، خونریزی بعد از زایمان، اختلال عملکرد قلب، پره اکلامپسی، جدا شدن جفت وافزایش نیاز به سزارین از پیامدهای نامطلوب بارداری در افراد مبتلا به کم کاری تیروئید می باشد.

پیامدهای جنینی و نوزادی در زنان باردار مبتلا به کم کاری تیروئید عبارتند از: سندرم زجر تنفسی، ، نارس بودن، کم وزن بودن تاخیر رشد داخل رحمی، ناهنجاری های مادرزادی، مرگ داخل رحمی و یا نوزادی می باشند.

تولید هورمون توسط تیروئید نوزاد تا اوایل سه ماهه دوم حاملگی صورت نمی گیرد، لذا هورمون های تیروئید مادر که از جفت عبور می کنند مهمترین منبع تامین هورمون تیروئید مورد نیاز جنین در ماه های اول زندگی رحمی می باشد.

• TSH  بالا به همراه  FT4 پایین   ←   نشان دهنده کم‌کاری تیروئید آشکار (نیاز به درمان با لووتیروکسین)

توجه شود که در زمان بارداری TSH سرم بالاتر از 2.5 mIU/L، احتمال کم کاری تیروئید را مطرح نموده و اددازه گیری FT4 به افتراق کم کاری بالینی (FT4 پایین تر از نرمال) از نوع تحت بالینی (FT4 در محدوده نرمال) آن کمک می کند.

سطح آنتی بادیهای ضد تیروئیدی از جمله Anti_TPO و Anti-Tg منشاء اتوایمیون بودن کم کاری را اثبات می نمایند.

• TSH  بالا به همراه  FT4  طبیعی   ←   نشان دهنده  کم‌کاری تحت‌بالینی (ارزیابی بیشتر و در موارد خاص درمان)

ج)  پرکاری تیروئید در بارداری

شیوع پرکاری تیروئید در زمان بارداری خیلی کم بوده و بین 0.1 تا 1 درصد در جوامع مختلف گزارش می شود.

علل عمده تیروتوکسیکوز در زمان حاملگی بیماری گریوز (شایع ترین علت بوده و 85% موارد گرکاری تیروئید در زنان باردار را تشکیل می دهد) و پرکاری گذرای زمان حاملگی (Gestational transient hyperthyroidism) می باشد. 

سیر طبیعی بیماری گریوز در زمان حاملگی تمایل به تشدید بیماری در سه ماهه اول، بهبودی تدریجی آن در طی سه ماهه دوم و سوم، مجدداً تشدید بیماری بعد از زایمان است.

بروز استفراغ (که در سه ماهه اول بارداری شایع بوده و تا 15 هفتگی ادامه می یابد)، به همراه تهوع طولانی مدت توام با استفراغ سبب می شود که بدن دچار کم آبی شده و در نیتجه غلظت hCG در سرم همراه است. 

30 تا 60 درصد این افراد غلظت های بالای تیروکسین آزاد و کاهش قابل توجه TSH در سرم را نشان می دهند.

پرکاری تیروئید نوزاد و جنین می تواند در اثر عبور آنتی بادی های تحریکی گیرنده TSH مادری از جفت ایجاد شود.

تشخیص بالینی پرکاری تیروئید در جنین می تواند با توجه به تاکیکاردی، تسریع رشد استخوانی و تاخیر رشد داخل رحمی جنین حاصل شود.

تشخیص بالینی پرکاری تیروئید بعلت شیوع علائمی مثل خستگی، اضطراب، طپش قلب، عدم تحمل به گرما، پوست گرم و مرطوب، لرزش دست ها و سوفل سیستولیک در حاملگی طبیعی، تشخیص پرکاری تیروئید را در دوران بارداری مشکل می کند.

عدم افزایش وزن علیرغم اشتهای خوب، افتالموپاتی یا میکزوادم قسمت قدامی ساق پا و اونیکولایزیز (جدا شدن بدون درد ناخن از بستر آن) به تشخیص بیماری گریوز در دوران بارداری کمک می کند.

مانند سایر بیماریهای اتوایمیون دیگر، میزان فعالیت بیماری گریوز در طول حاملگی ممکن است نوسان پیدا کند.

در بیماران مبتلا به بیماری گریوز غلظت آنتی بادیهای ضد تیروئید (Anti Thyroglobulin Ab و Anti-TPO) باالا بوده و اغلب آنها آنتی بادی ضد رسپتور TSH و یا Anti-TSH receptor Ab مثبت دارند.

تولید Anti-TSH receptor Ab توسط مادر ممکن است تا چندین سال پس از گذشت تیروئیدکتومی، دریافت ید رادیواکتیو و یا درمان کامل با داروهای ضد تیروئید ادامه پیدا کند.

در نتیجه بمنظور ارزیابی خطر بروز تیروتوکسیکوز در جنین و نوزاد این مادران، اندازه گیری این آنتی بادی توصیه می شود.

• TSH  پایین به همراه  FT4 بالا    ←   پرکاری تیروئید (شایع‌ترین علت بیماری گریوز)

• TSH  پایین به همراه  FT4 طبیعی یا کمی بالا  ←   افزایش فیزیولوژیک تیروکسین در اوایل بارداری (بدون نیاز به درمان)


زنان بارداری که تست های تیروئیدی شان در دوران بارداری نرمال و فقط Anti-TPO مثبت هستند، باید در فواصل هر 6 تا 12 ماه از نظر تست های عملکرد تیروئید مورد بررسی قرار گیرند (زیرا شانس ابتلا به هیپوتیروئیدیسم و یا هایپرتیروئیدیسم در این بیماران بالا است).

در 2 درصد  بارداران fT4 به بیشتر از حد نرمال می رسد که به آن تیروتوکسیکوز موقت بارداری می گویند که  با  علایم و نشانه های پرکاری تیروئید همراه است.

این حالت با افزایش حالت تهوع در ابتدای بارداری همراه است.

تمام زنان بارداری که کم کاری واضح تیرویید دارند mIU/L with low fT4) (TSH >10 mIU/L with low fT4 or TSH 2.5 to 10  حتماً باید تحت درمان با لووتیروکسین قرار گیرند تا از ایجاد عوارض در جنین / نوزاد پیشگیری شود.

در زنان باردار مبتلا به بیماری گریوز، اندازه گیری Anti-TSHR  در ماههای آخر بارداری برای ارزیابی ریسک ابتلا به تیروتوکسیکوز در جنین/ نوزاد پیشنهاد می شود.

در اواخر سه ماهه اول بارداری، یعنی زمانی که غلظت hCG سرم به حداکثر مقدار خود می رسد، حدود 20% از خانم های باردار یوتیروئید غلظت TSH بصورت گذرا به کمتر از 0.4 mU/L کاهش پیدا می کند.

در نتیجه TSH پایین تر از محدوده نرمال در نیمه اول حاملگی نباید بعنوان پرکاری تیروئید تلقی گردد. این اعداد در سه ماهه دوم و سوم بارداری نیز به ترتیب 10 و 5 درصد می رسد.

در طی سه ماهه اول حاملگی بعلت افزایش اثرات تیروتروپیک hCG افزایش مختصر و گذرایی در free T4 دیده می شود که بتدریج در مراحل بعدی حاملگی بطور پیشرونده کاهش می یابد. 

شایع ترین پیامد نامطلوب بارداری ناشی از تیروتوکسیکوز، افزایش فشار خون دوران بارداری است که ریسک پره اکلامپسی را 5 برابر بیشتر می کند.

سایر پیامدها عبارتند از: سقط، ناهنجاری های جنینی، جدا شدن جفت (Placenta Abruptio)، زایمان زودرس و تولد نوزاد با وزن کم می باشند.

تأثیر اختلالات تیروئید بر سلامت جنین

• کم‌کاری تیروئید مادر: افزایش خطر عقب‌ماندگی رشد، کاهش ضریب هوشی (IQ) کودک، مرده‌زایی

• پرکاری تیروئید مادر: افزایش خطر پره‌اکلامپسی، زایمان زودرس، ناهنجاری‌های مادرزادی

1 تا 5 درصد نوزادان مادران مبتلا به بیماری گریوز دچار پرکاری تیروئید نوزادی و یا Neonatal Hyperthyroidism ناشی از عبور آنتی بادی های تحریکی و یا داروهای ضد تیروئیدی از طریق جفت می گردند.

بطور کلی هم تیروتوکسیکوز و هم مصرف داروهای ضد تیروئیدی در زمان بارداری بالقوه تراتوژن بوده (با علت نامشخص).

در این نوزادان افزایش تعداد ضربان قلب، تاخیر رشد، افزایش تحرک و تسریع رشد استخوانی را نشان می دهند.

ارتباط تیروئید با مشاوره ژنتیک در بارداری

• تیروئیدیت خودایمنی و ژنتیک: بیماری‌های خودایمنی تیروئید (مانند تیروئیدیت هاشیموتو و گریوز) زمینه ژنتیکی دارند و در خانواده‌ها منتقل می‌شوند.

• تیروئید و سندرم‌های ژنتیکی: برخی ناهنجاری‌های ژنتیکی مانند سندرم داون با اختلالات تیروئیدی همراه هستند، بنابراین غربالگری تیروئید در این موارد اهمیت دارد.

درمان کم کاری و پرکاری تیروئید در زمان بارداری

هدف کلی درمان حفظ وضعیت متابولیکی مادر  در حد بالای یوتیروئیدی می باشد.

در کم کاری تیروئید تجویز لووتیروکسین درمان انتخابی محسوب می شود و مادران باردار به دوز بالاتری نیاز دارند.

بیمارانی که قبل از بارداری لووتیروکسین مصرف می کردند در دوران بارداری بین 30 تا 50 درصد نیازشان بیشتر می شود.

این افزایش نیاز ممکن است بین هفته های 4 تا 6 بارداری مشاهده شود.

بنابراین توصیه می شود خانمی که تمایل به بارداری دارد، میزان TSH اش اندازه گیری شده و درصورتیکه میزان آن بیشتر از 2.5 mU/L باشد، دوز لووتیروکسین افزایش یافته و مجدد میزان TSH در ماه اول بارداری اندازه گیری شود.

در صورتیکه کم کاری تیروئید شدید باشد، برای چند روز اول میتوان لووتیروکسین را با دو برابر دوز نهایی آن به بیمار تجویز نمود.

وقتی پارامترهای عملکرد تیروئید به محدوده طبیعی رسیدند کنترل آنها هر 6 الی 8 هفته ضروری است.

بعد از زایمان نیاز به کاهش دوز لووتیروکسین در اغلب بیماران دیده می شود که باید در طی 4 هفته بعد از زایمان صورت پذیرد.


در پرکاری تیروئید می توان از:

- پروپیل تیوراسیل

- متی مازول

- کاربی مازول

تجویز می شود. دوز این داروها در حداقل مقدار حفظ شده و در صورت امکان بعد از ماه ششم حاملگی قطع شود.

دقت شود که تمام این داروها از جفت عبور کرده و باعث مهار عملکرد تیروئید جنین می شود.

به لحاظ تئوریک ممکن است متی مازول بیشتز از پروپیل تیوراسیل می باشد ولی به لحاظ عملی اختلاف معنی داری بین این دو دیده نمی شود.

اصول کلی درمان پرکاری تیروئید

1- دوز شروع كننده داروهاي ضد تيروئيد 100 ميلي گرم پروپیل تیوراسیل و يا 10 ميلي گرم متي مازول يا كاربي مازول دوبار در روز است.

2- كنترل تعداد نبض، تغيير وزن، اندازه تيروئيد مادر، free T3, free T4 و TSH سرم هر 2 تا 4 هفته به منظور تنظيم دوز داروهاي ضدتيروئيدي ضروري است.

3-  دوز داروهاي ضدتيروئيدي بايد بنحوي تنظيم شود كه T4 سرم  در مرز پركاري ( 11 تا 13 میکروگرم در دسي ليتر) نگهداشته شود.

4- مقدار TSH باید بین 0.2 تا 0.4 میلی یونیت در لیتر حفظ شود.

5- تعداد ضربان قلب و رشد جنين در طي نيمه دوم حاملگي تحت كنترل قرار گيرد.

6-  در صورتيكه بيمار براي حفظ شرايط يوتيروئيدي نياز به دوزهاي بالاتر از 600 ميلي گرم پروپیل تیوراسیل و یا 20 ميلي گرم متي مازول در روز داشته و يا قادر به تحمل داروهاي ضدتيروئيدي نباشد، انجام تيروئيدكتومي در سه ماه دوم حاملگي توصيه مي شود.

7- مصرف پروپرانولول بصورت گذرا براي كنترل علائم حاد پركاري تيروئيد و يا آماده نمودن بيمار براي عمل جراحي تيروئيدكتومي بلامانع است.

اما اگر بيمار نيازمند مصرف طولاني مدت آن باشد كنترل دقيق رشد جنين ضروري است زيرا احتمال تاخير رشد داخل رحمي جنين با پروپرانولول وجود دارد.


8- مصرف طولاني مدت يد (Iodide) در زمان حاملگی با بروز گواتر و هيپوتيروئيدي در جنين و نوزاد توام بوده و ممكن است گواتر حاصله موجب آسفيكسي وي بعلت اثرات فشاري بر تراشه گردد.

اما استفاده گذرا از يد بمنظور آماده نمودن بيمار براي عمل جراحي تيروئيدكتومي بلامانع است.


9- مصرف يد راديواكتيو در زمان حاملگي ممنوع بوده زيرا بعد از هفته دوازدهم حاملگي در غده تيروئيد جنين تجمع يافته و باعث تخريب غده، بروز كم كاري تيروئيد و آسيب هاي عصبي در جنين مي شود. 

غربالگری اختلالات غده تیروئید دربارداری

كثرت پیامدهاي منفي اختلالات غده تيروئيد در طول بارداري و بعد از زايمان، توجه بيشتري را پيرامون غربالگري بيمار يهاي تيروئيد در مرحله قبل از بارداري معطوف نموده است.

شيوع قابل توجه تيروئيديت بعد از زايمان، رابطه احتمالي بين سقط جنين و اختلال هورمون هاي تيروئيد و آنتي بادي هاي ضد تيروئيد و تاثير منفي اختلالات حتي جزئي غده تيروئيد مادر بر ضريب هوشي و رشد و تكامل عصبي- رواني فرزندانشان همگي بر لزوم غربالگري اختلالات غده تيروئيد در دوران بارداري تاكيد مي نمايند.

هرچند غربالگري عمومي براساس شواهد موجود فعلي ممكن است بجا و قابل تصديق نباشد اما نزد آن گروه از زناني كه در معرض خطر بيشتري هستند، بيماريابي با اندازه گيري TSH سرم توصيه مي شود. از جمله: 

1- زنان داراي سابقه پركاري يا كم كاري تيروئيد، تيروئيديت بعد از زايمان و يا لوبكتومي تيروئيد

2- زنان داراي سابقه فاميلي مثبت بيمار يهاي تيروئيد

3- زنان مبتلا به گواتر

4- زنان داراي آنتي بادي هاي تيروئيد

5- زنان مبتلا به علائم و يا نشانه هاي باليني منتسب به اختلال عملكرد تيروئيد از جمله كم خوني، افزايش كلسترول سرم و يا هيپوناترمي

6- زنان مبتلا به ديابت نوع يك

7- زنان مبتلا به بيماري هاي خود ايمني ديگر

8- زناني كه به منظور نازايي تحت بررسي هستند

9- زناني كه سابقه تابش اشعه به نواحي سر و گردن داشته اند.

10- زناني كه سابقه سقط و يا زايمان زودرس داشته اند.

جمع‌بندی و توصیه‌ها

• بررسی عملکرد تیروئید قبل و در اوایل بارداری ضروری است.

• در زنان باردار پرخطر (سابقه بیماری تیروئید، سقط مکرر، ناباروری) غربالگری دقیق‌تری انجام شود.

• درمان مناسب کم‌کاری و پرکاری تیروئید از عوارض جدی برای مادر و جنین جلوگیری می‌کند.

• مشاوره ژنتیک در موارد خاص (مانند بیماری‌های خودایمنی تیروئید یا ناهنجاری‌های جنینی) توصیه می‌شود.


با مدیریت صحیح اختلالات تیروئید، می‌توان بارداری سالم‌تری داشت و از عوارض احتمالی پیشگیری کرد.