تغییرات مایع آمنیون (مایع درون کیسه جنین) در دوران بارداری

تغییرات مایع آمنیون

 

کیسه ومایع آمنیوتیک محیطی سیال ومناسب برای جنین است

 

مایع آمنیوتیک چیست؟

مایع آمنیوتیک ماده ای است که جنین رادر کیسه جنین احاطه کرده است .

در نیمه اول بارداری مایع آمنیوتیک دارای خصوصیات مایع خارج سلولی جنین است ودر نیمه دوم بارداری تکامل عملکرد کلیوی وتکامل مورفولوژیک پوست وغشاهای مخاطی را منعکس می کند .

 

وظایــف مایع آمنیوتیک :

1- به عنوان یک ضربه گیر جنین را در مقابل صدمات وبند ناف را در مقابل تحت فشار قرار گرفتن (در نتیجه اختلال در اکسیژن رسانی به جنین )محافظت می کند .

2- جنین ورحم را از عفونت محافظت می کند .

3- به عنوان یک منبع پشتیبان کوتاه مدت از مایعات ومواد غذایی عمل می کند .

4- به جنین برای تنفس وتحرک کمک می کند .

5- به تکامل مناسب سیستم های گوارشی , اسکلتی – عضلانی وتنفسی جنین کمک می کند .

6- تامین وحفظ درجه حرارت ثابت برای جنین

 

مایع آمنیوتیک در کجــــا تولید می شود؟

در طی شانزده هفته اول حاملگی جفت ,غشاهای آمنیوتیک , بند ناف وپوست جنین همگی مایعی تولید می کنند که همزمان با رشد جنین کیسه آمنیوتیک را پر می کند وبه تدریج مقدارش افزوده می شود تا در هفته 31-36 به هزار میلی لیتر رسیده واز آن زمان به بعد مقدارش به تدریج کم می شود.در حوالی ترم مایع آمنیوتیک شفاف ولیمویی رنگ با PH 7.1 - 7.3 است این مایع فعال بوده وروزانه حدود هزار میلی لیتر وارد کیسه آمنیوتیک وبه همان میزان خارج می شود وتشکیل ادرار را می دهد .

 

اندازه گیری مــــــایع آمنیوتیک :

به دو روش انجام می شود.

1- maximum vertical pocket (MVP) :

بیشترین قطر قدامی – خلفی بزرگترین کیسه عادی از اندام جنین یا بند ناف اندازه گیری می شود که مقدار طبیعی آن 2الی 8 سانتی متر است .

2- amuiotic fluide index (AFI) :

در این روش رحم به چهار قسمت مساوی تقسیم می شود که در هر یک از آنها قطر قدامی – خلفی بزرگترین کیسه اندازه گیری می شود. اعداد حاصل با هم جمع شده ومقدار طبیعی آن 5الی 24 سانتی متر است .

 

پلی هیدرآمنـــــیوس :

پلی هیدرآمنیوس عبارت است از تجمع مایع آمنوتیک بیش از 2000 میلی لیتر وAFI بیشتر از 24 سانتی متر وبیشتر در سه ماه سوم حاملگی ووجود mvp بیش تر از 8سانتی متر است .

شیوع : هیدرآمنیوس در حدود 1% حاملگی ها را شامل می شود .تشخیص معمولا به طور کلینیکی حدس زده می شود و بوسیله آزمایش سونوگرافیک تایید می شود .

 

دلایل افزایش بیش از حـــــــد مایع :

1- دیـــــــــــــــــابـــــــت مـــــــــادر

2- ماکروزومی یا حاملگی چندقلویی

3- ناهنجـــــــــاری های جنـــــــــینی

 

عـــــــوارض وخطـــــــــرات :

- اتساع زیاد رحم وپارگی پرده ها

- زایمان زودرس وخونریزی پس از زایمان

- افزایش فشار داخل شکمی

- کاهش ظرفیت تنفسی

- انسداد گوارشی یا ادراری وافزایش ریسک عفونت ادراری

- مرگ ومیر پری ناتال بین 15 الی 30 % به علت نواقص همراه با زایمان ,اختلالات کروموزومی , پارگی زودرس پرده ها و حوادث بند ناف .

 

تــــــشخیص :

بزرگ شدن رحم به همراه اشکال در لمس اجزا کوچک جنین وشنیدن صدای قلب معمولا اولین یافته بالینی هیدرآمنیوس است .در موارد شدید دیواره رحم آنقدر سفت است که لمس هیچ قسمتی از جنین مقدور نیست .از سونوگرافی ورادیوگرافی می توان در تشخیص کمک گرفت .

 

درمـــــــــان :

در حدود 50 %موارد به خصوص در موارد خفیف مشکل خودبخود حل می شود چنانچه تنگی نفس یا درد شکم وجود دارد یا حرکت کردن مشکل می باشد بستری کردن بیمار ضروری است.

استراحت مطلق وتسکین بیمار تا حدودی وضعیت را تحمل پذیر می کند ولی به ندرت روی مایع تاثیر می گذارد در صورتی که مایع خیلی زیاد باشد ویاسبب ناراحتی زیادی شود پزشک ممکن است بااستفاده از روشی به نام آمنیوسنتز درمانی مقداری از مایع را خارج کند

 

الیگوهیــــــدرآمنیــــــوس :

در موارد نادر ,حجم مایع آمنیونی بسیار پایین تر از حد طبیعی است وگاهی اوقات تنها به چند میلی لیتر محدود می گردد. در الیگوهیدرآمنیوس اندکس مایع آمنیونی کمتر یا مساوی 5سانتی متر است . به طور کلی الیگوهیدروآمنیوس در اوایل حامگی کمتر ایجاد می شود ومعمولا پیش آگهی بدی دارد

Gagnon وهمکارانش در سال 2002 دریافتند که نارسایی مزمن شدید جفتی ,سبب کاهش درحجم مایع آمنیونی می شود بدون این که کاهشی در تولید جنینی ایجاد گردد .

 

شروع زود هنگام الیگوهیدرآمنیوس :

الیگوهیدرآمنیوس تقریبا همیشه با انسداد دستگاه ادراری جنین یا آژنزی کلیوی جنینی مشاهده می شود , بنابر این آنوری تقریبا نقش اتیولوژیک در چنین موارد ی دارد . تراوش مزمن مایع از شکافهای موجود در پرده ها حجم مایع آمنیونی را به شدت کاهش می دهد.

 

پیــــش آگـــــــهی :

پیامد جنینی در موارد شروع زود هنگام الیگوهیدرآمنیوس بد است وبا وجود 50% مرگ ومیر همراه است .از سوی دیگر چسبندگی های بین آمنیون واندام های جنین ممکن است منجر به ناهنجاری های شدید شود .

وقتی که میزان مایع آمنیونی ناچیز است هیپوپلازی ریوی شایع است .

 

الیگوهیدرآمنیوس در اواخر حاملگی :

حجم مایع آمنیونی به طور طبیعی بعد از هفته35 کاهش می یابد .اداره کردن الیگو هیدروآمنیوس در اواخر حاملگی بستگی به وضیعت کلینیکی دارد .در یک حاملگی عارضه دار شده با الیگوهیدرآمنیوس ومحدودیت رشد جنینی به دلیل عوارض همراه ,مراقبت دقیق جنینی مهم است وزایمان به دلایل مادری وجنینی توصیه می شود .

 

عــــوارض :

- فشرده شدن بند ناف حین لیبر

- اندکس 5 سانتی متر یا کمتر همواره با افزایش 5 برابر میزان زایمان سزارین همراه است .

- افزایش 50 % افت متغیر صدای قلب در طی لیبر

- خطر دفع مکونیوم غلیظ

 

درمـــــــان :

شامل آمنیوانفوزیون محلول کریستالوئید جهت جایگزینی مایع کاهش یافته است .

پرسش و پاسخ

سوال

زهرا

شنبه 17 تیر 1391 - 06:01

 

سوال:

من در هفته نوزده بارداری هستم و بارداری دوم من است اما تكان های جنین را اصلا احساس نمی كنم آیا مشكلی وجود دارد.

جواب:

نگران نباشید اگر وزن خودتان بالا باشد دیرتر متوجه حرکات جنین می شوید.

 

مررریم

چهارشنبه 29 شهریور 1391 - 18:32

 

سوال:

من گروه خونیم o منفی و شوهرم a مثبت میباشد که بعد از کورتاژ در هفته 15 به علت کاهش مایع امونیوتیک به من یک چهارم امپول رگام تزریق کردند ایا به نظر شما همین مقدار برای من کافی بوده ؟ یا خیر ؟تو رو خدا زود جوابم رو بدهید از استرس دارم میمیرم اخه من وباره قصد بارداری دارم

جواب:

یک تست Indirect Coomb's انجام داده و اگر منفی بود نگران نباشید.

 

مررریم

شنبه 1 مهر 1391 - 07:22

 

سوال:

چرا پس سوال منو تایید نکردید ؟؟؟؟؟؟؟؟

امیدوار بودم حداقل اینجااا پاسخی بگیرم

جواب:

لطفأ مجدد سوالتتان را تکرار کنید.

 

نسترن محمودی

پنجشنبه 20 مهر 1391 - 09:38

 

سوال:

سلام . من آزمایش آمینو سنتز دادم . می خوام بدونم این موضوع روی مقدار یا موارد دیگر این مایع در آینده تاثیر میگذارد ؟

خیر

2- در جواب آزمایش کاریوتایپ سالم بوده . این جواب قطعی و کودکم مشکلی نخواهد داشت؟

از نظر اختلالات کروموزومی مشکلی نخواهد داشت ولی از نظر اختلالات ژنتیکی و متابولیکی این آزمایش چیزی نمی گوید و باید بعد از تولد بچه پیگیری شود.

 

میم

پنجشنبه 7 آبان 1394 - 06:17

 

سوال:

سلام مایع کیسه اب در یکی از قلها در اواخر ماه ششم 40 میلی بیشتر است ایا خیلی خطر داره

جواب:

نتیجه تستهای غربالگری و سونویتان را برایم بنویسید.

 

Parva

پنجشنبه 14 آبان 1394 - 20:40

 

سوال:

با عرض سلام و خسته نباشید,

من هفته 29بارداری هستم و وزن جنین 1340,و کیسه آب 12cm,

آیا حجم مایع دور جنین کم هستش جناب دکتر؟

ممنونم

جواب:

خیر نرمال است.

 

شادی

یکشنبه 24 آبان 1394 - 04:26

 

سوال:

سلام درهفته ۱۶بخاطر سندروم داون آمینوسنتز انجام داده ام جنین سالم +۴۶xx,9qh کاریوتای‌پ روی کروموزم ۹بافلش علامت گذاری کرده نوشته افزایش هتروکروماتین در یکی از بازوهای بلند کروموزم ۹ این مسئله منو خیلی نگران کرده آیا جنین درآینده مشکل ژنتیکی خواهد داشت الان درهفته ۲۳ هستم وحرکت جنین عالی\'لطفا راهنمایی کنید

جواب:

لطفأ سوالتان را در سایت Genome.niloulab.com مطرح نمائید.

 

سمیرا

شنبه 7 آذر 1394 - 16:07

 

سوال:

سلام 27سالمه 4تاسقط مکرر داشتم واین پنجمی ازماه4 دکترگفتاب دورجنین8شده 2هفته بعد6شد هپارین زدم وبعدازسرم درمانی و خوردن مایعات زیاد شد11تا اول ماه 9 که کیسه اب پاره شد ودربیمارستان بااینکه درتمام 9ماه بچه به پا بود زایمان طبیعی کردم ودکتر گفت بچه مدفوع کرده ومرده وزنشم تو ماه اخر700 گرم بود لطفا راهنمایی کنیید

جواب:

کلیه تست های مربوط به پانل سقط های ترومبوفیلیک، ایمنولوژیک و عفونی را برایم بنویسید. همینطور نتیجه تست های غربالگری سه ماهه اول و دوم جنین فوت شده را هم برایم بنویس.

 

سمیرا

یکشنبه 8 آذر 1394 - 16:27

 

سوال:

سلام من هیچ یک ازاین تستهایی که شما گفتید را انجام ندادم من وهمسرم پسردایی ودخترعمه هستیم اول آزمایش ژنتیک هم دادیم سالم بود اولین بارداری در2ماهگی قلبش تشکیل نشده دومی 19هفته بودکه به علت میکروسفالی ختم حاملگی شدم سومی وچهارمی هم قلب نداشت وپنجمی یکی ازدکترا گفت احتمال توکسو است که از4ماه قبل حاملگی درمان راشروع کردم تا اخرحاملگی بعدازباردارشدن پنجمی درماه4 بارداری سونوگفت ابدورجنین 8شده و کمه هردوهفته کمترمیشدتارسیدبه5که دکترهپارین دادوداپلررنگی اب دورجنین11شدداپلر هم گفت خونرسانی کمه تاماه9که کیسه اب پاره شدوبچه مرده بدنیا اومد توروخدا...

جواب:

توصیه می کنم با صلاحدید پزشکتان تست های فوق را انجام داده و نتیجه اش را برایم بنویسید. همینطور جواب اسپرموگرام شوهرتان را به ما بدهید.

 

سمیرا

یکشنبه 8 آذر 1394 - 17:08

 

سوال:

Alivesperm concentration 115

MotilityA+B 65

Motilityc+d 34

Normalmorphology 43

Motilesperm contraction 73.6

Funtionalsperm concentration 52.2

Spermmotility index 309

Allsperm 632.5

Allmotilesperm 404.8

Allfunctionalsperm 287.1

جواب:

نرمال هست.

 

سمیرا

یکشنبه 8 آذر 1394 - 17:36

 

سوال:

ضمن تشکر از شما یک سوال دیگه هم داشتم که در بارداری که منجربه میکروسفالی شد واین اخری که منجربه فوت شد سن بارداری از رشد مغز بیشتر بود میخواستم بدونم آیا از کم کاری تیرویید یا توکسو یا سرخچه وسفلیس میتونه باشه ممنون

جواب:

بله امکانش وجود دارد. دقت کنید عقب ماندگی ذهنی ناشی از کم کاری تیروئید در سایز مغز تاثیری ندارد بلکه سیر تکاملی مغز کامل نشده است.

 

سمیرا

دوشنبه 9 آذر 1394 - 15:16

 

سوال:

خیلی ممنون از جوابدهی زودتون چندتاازمایش دارم که فکر کنم ایمونولوژی که شما گفتید باشه وازمایش توکسو پلاسما لطفااگه میشه تفسیرکنید مربوط به توکسوپلاسما

Toxo_G H 22

Toxo_m I 0.2

Mycoplasma_g 11.6

Mycoplasma_m 3

Listeria.igg negative

Listeria.igm negative

ومربوط به هورمون

Homocysteine Qantative I 4.5

Anti thrombinlll 100

FactorVLeiden_apc_r 3

ProteinSTotalActivity 66

ProteinCActivity 71

Anti nuclearantibody:Ana negative0.6

Anticardiolipinab:lug negative1.6

B2 Glycoprotein g 1.3

Lupuslikeanticoagulant negative

TPO Ab: microsomalAb h 44

جواب:

از نظر توکسو جای نگرانی وجود ندارد ولی سطح پروتئین S به نظر پایین می رسه که بهتر است با محدوده نرمالش چک کنید. اگر واقعأ پایین بود باید از ابتدای بارداری داروهای ضد انعقاد خون مصرف کنید تا پایان بارداری...

 

سمیرا

دوشنبه 9 آذر 1394 - 15:59

 

سوال:

Proteinstotalactivity66 neonate:28_40

12_1

Months:55_120

1year:55_140 (

رنج نرمالش

جواب:

بقیه موارد هم دقیقأ با رنج نرمالش چک کنید و هرکدام غیرطبیعی بود برایم بنویسید.

 

سمیرا

دوشنبه 9 آذر 1394 - 16:50

 

سوال:

الان من نفهمیدم این نمونه که فرستادم پروتیین s چی شد پایینه یا نه اگه میخواین همه رو با رنج نرمال بفرستم ممنون

جواب:

پروتئین S نرمال است. بقیه موارد هم دقیقأ با رنج نرمالش چک کنید و هرکدام غیرطبیعی بود برایم بنویسید.

 

سمیرا

دوشنبه 9 آذر 1394 - 17:36

 

سوال:

آزمایش توکسو

Toxo_G 22 positive: >1.1

Toxo_m 0.2 negative <0.9

Mycoplasma_g 11.6 positive >11

Mycoplasma_m 3 negative <9

Listeria.gig وListeria.ism هردونگاتیو

HomocysteineQantative 4.5 نرمال بین5تا15

Antithrombinlll 100 1_3days::64_86

125_80: >3

Factor VLeiden 3 >2negative

Anti nuclear antibody:Ana 0.6 <1negative

Anticardiolipin an luG 1.6 <10 negative

B2Glyco protein G 1.3 normal<5

LuphsLikeAntiCoagulant negative

Too An microsmalAb 44 >34 pasitive

 

جواب:

همه موارد فوق منفی بوده و احتمال سقط عفونی و ترومبوفیلیک کم می باشد ولی پانل سقط های ترومبوفیلیک شما کامل نیست و همنطور پانل سقطهای ایمنولوژیک هم برایتان انجام نشده است.

 

سمیرا

پنجشنبه 19 آذر 1394 - 19:08

 

سوال:

باسلام tpo من44است ونرمالش34 آیا همین مورد باعث سقط میشه

جواب:

بله امکانش هست. ولی خیلی ها هم با عدد بالاتر از این مقدار هم بارداری فول ترمی دارند.

 

الساسه

 شنبه 1 دی 1394 - 11:04

 

سوال:

با سلام، من در هفته ٣٦ باردارى هستم، مایع آمنیوتیك ٤.٥ سانتیمتر بود، در سونوگرافى داپلر همه چیز از جمله جفت و گردش خون جنین و ضربان قلب جنین نرمال بود وزن بچه هم ٢٧٠٠ گرم و رشد نرمال دارد. با توجه به اینكه مایع آمنیوتیك كم است سوال من این است كه تا چه حد میتواند خطرناك باشد و احتمال زایمان پیش از موعد چقدر است؟ با تشكر فراوان

جواب:

در سونوگرافی اگر وضعیت کلیه بچه اوکی بوده و بچه رشدش خوب باشد جای نگرانی ندارد، مصرف آب تان را افزایش دهید..

 

السا

چهارشنبه 2 دی 1394 - 18:10

 

سوال:

خیلى ممنون، بله وضعیت كلیه ها هم خوبه، فقط امروز دكترم گفت احتمال اینكه در هفته ٣٧ یا ٣٨ زایمان كنم زیاد است. درسته؟

جواب:

بله

 

katrin joon

یکشنبه 6 دی 1394 - 12:30

 

سوال:

با عرض سلام و خسته نباشید. بنده باردار می باشم. در 25 هفته و 3 روز.سونوگرافی آنومالی داده ام. خداروشکر همه چی نرمال بود. فقط مقدار مایع کیسه آب رو گفت حداکثر نرمال است. عدد 21. نگرانم کرده .چیکار میتونم بکنم برا کم کردنش؟؟؟

جواب:

طبق صلاحدید پزشکتان یک سونوی دیگر تا 4 هفته بعد انجام دهید و ببینید افزایش بیشتری می یابد یا خیر. مواظب وزن بدنتان و همینطور قند خونتان باشید.

 

katrin joon

دوشنبه 7 دی 1394 - 17:27

 

سوال:

با تشکر از راهنماییتان. امروز جواب ازمایش قند گلوکز 26 هفتگیمو گرفتم. جواب کاملا نرماله. حتی بعد یک ساعت که گلوکوز خوردم. کاهش هم یافته. زیاد بودن آب کیسه میتونه از مصرف زیاد مایعات باشه؟ آخه مرتب تشنم میشه و اب زیاد میخورم. چیکار میتونم برای کاهشش بکنم؟؟ آیا آبش خیلی زیاده و خطرناکه؟؟ یا هنوز به حداکثر مقدار خودش نرسیده؟

جواب:

احتمالش زیاد است ولی بهتر است سریعتر با پزشکتان مشورت کنید.

 

شاسوسا

شنبه 12 دی 1394 - 19:44

 

سوال:

با سلام و خسته نباشید.سوالی که داشتم اینه که اگه میزان مایع آمنیوتیک در هفته 37 بارداری 20 باشه و نرمال اش در سونو 10-21 معین شده باشه،امکان زایمان طبیعی هست یا باید سزارین شد چون خروج مقدار زیاد مایع ممکنه باعث جدا شدن جفت بشه؟ممنون میشم سریع تر جواب بدید

جواب:

عواملی مثل پوزیشن قرار گرفتن جنین و وضعیت معاینه کانال زایمان مهمتر از حجم مایع آمنیوتیک بوده . از طرفی حجم مایع آمنیون شما هم نرمال هست.

 

سمیرا

دوشنبه 14 دی 1394 - 07:33

 

سوال:

باسلام اگه میشه این ازمایشو تفسیرکنید

Negative for factorll gene mutation_G20210A

Positive forMTHFR gene mutation_c677T)heterozygousStatus

Negative for factorVleiden_R506Q

جواب:

زمینه ارثی برای ایجاد لخته و در نتیجه سقط جنین در اثر فاکتور MTHFR را دارید که باید از ابتدای بارداری تحت کنترل داروهای ضدانعقادی باشید.

 

نداااا

سه شنبه 29 دی 1394 - 17:59

 

سوال:

با عرض سلام و خسته نباشید، می خواستم بپرسم مایع آمنیوتیک در هفته 23 بارداری AFI=220.M باشه خطری داره؟

فکر می کنم اشتباه نوشته اید این عدد نباید از 24 بیشتر باشد.

سوال دومم اینه که پزشکم برام کپسول ایندومتاسین تجویز کرده،این دارو برای سلامت جنین ضرر نداره؟

با سپاس فراوان

طبقه بندی مصرف در بارداری: رده C (و در سه ماهه آخر بارداری رده D)

 

نداااا

شنبه 3 بهمن 1394 - 11:11

 

با تشکر از جوابدهی خوبتون،بله عدد AFI= 22 هستش،و در ضمن اینکه من الان طبق دستور پزشکم در استراحت حین بارداری به سر می برم.

سمیرا

پنجشنبه 8 بهمن 1394 - 22:04

 

سوال:

باسلام خیلی ممنون ازجوابتون ازمایش اگزوم چیست وایا باتوضیحاتی که درسوالهای قبلی دادمبرای من لازمه

جواب:

بستگی به نظر پزشک و مشاور پره ناتولوژیستان دارد.

 

سمیرا

جمعه 9 بهمن 1394 - 11:11

 

سوال:

باسلام مجدد ایاانعقادخون بالاهمانmthfrدرکمبودن اب دورجنین تاثیردارد واینکه درمیکروسفالی تاثیر دارد

جواب:

به طور مستقیم خیر ولی به طور غیرمستقیم ارتباط خیلی کمی گزارش شده است.

 

ندا

پنجشنبه 3 تیر 1395 - 08:48

 

سوال:

باعرض سلام و خسته نباشید .

من هفته 35 بارداری هستم.

در سونوگرافی آخر ک انجام دادم ،میزان مایع آمینیونیک مختصر بیشتر از حد طبیعی به نفع پلی هیدر آمینیوس خفیف(5.5singleپاکه و AFI24.5cm)است.

دکتر به من گفته ک نهایتا تا هفته 36 بارداری باید سزارین بشم در غیر این صورت ریه های جنین پر از آب میشود و تا آخر عمر مشکل ریه خواهد داشت لطفا هرچه سریعتر منو راهنمایی کنید

خیلی نگرانم

با سپاس فراوان

 

 

مایع آمنیوتیك چیست؟

مایع آمنیوتیك ماده ای است كه جنین را در كیسه جنین احاطه كرده است.

این مایع كارهای مهمی انجام می دهد كه عبارتند از:

بعنوان یك ضربه گیر جنین را در مقابل صدمات و بند ناف را در مقابل تحت فشار قرار گرفتن (و در نتیجه اختلال در اكسیژن رسانی به جنین) محافظت می كند. جنین و رحم را از عفونت محافظت می كند. بعنوان یك منبع پشتیبان كوتاه مدت از مایعات و مواد غذایی عمل می كند. به جنین برای تنفس و تحرك كمك می كند. به تكامل مناسب سیستم های گوارشی، اسكلتی-عضلانی و تنفسی جنین كمك می كند.

مایع آمنیوتیك كجا تولید می شود؟

در طی 16 هفته اول حاملگی، جفت، غشاهای آمنیوتیك، بند ناف، و پوست جنین همگی مایعی تولید می كنند كه همزمان با رشد جنین كیسه آمنیوتیك را پر می كند. پس از آن جنین شروع به بلعیدن مایع كرده، مایع از كلیه های جنین گذشته و بصورت ادرار از بدن جنین خارج می شود و این چرخه مجدداً تكرار می شود بطوریكه كل مایع آمنیوتیك هر چند ساعت یك بار از این چرخه عبور می كند. (تعجب نكنید! بله، بیشتر مایع آمنیوتیك در واقع ادرار است).

جنین همچنین مقداری مایع از ریه هایش ترشح می كند. مقدار كمی از مایع آمنیوتیك جذب كیسه آمنیوتیك شده و وارد بدن مادر می شود و یا از طریق خون بند ناف به بدن مادر بر می گردد.

بنابراین، جنین نقش مهمی در حفظ مقدار مناسب مایع در كیسه آمنیوتیك دارد. زیاد بودن مایع هیدرآمنیوس یا پلی هیدرآمنیوس و كم بودن آن الیگوهیدرآمنیوس خوانده می شود.

تشخیص زیاد بودن مایع آمنیوتیك

رشد سریعتر از طبیعی رحم ممكن است پزشك را به زیاد بودن مایع مشكوك كند. زیاد بودن مایع ممكن است سبب شود مادر حركات جنین را آنطور كه باید در سه ماهه دوم یا سوم حس كند احساس نكند.

بیمار ممكن است علائمی نظیر دردهای شكمی (ناشی از فشار زیاد مایع)، نوسان شدید وزن، كمر درد، و ورم شدید پاها و قوزك پا داشته باشد. در صورت وجود این علائم پزشك برای بیمار سونوگرافی تجویز كرده و اندكس مایع آمنیوتیك (Amniotic Fluid Index) را محاسبه می كند.

اندكس بالای 25 سانتی متر بیش از حد تلقی می شود. مقدار طبیعی این اندكس در سه ماهه سوم حاملگی 5 تا 25 سانتی متر است.

دلایل افزایش بیش از حد مایع

در بیشتر موارد علت ناشناخته است. در حدود 60% موارد هیچ دلیل خاصی پیدا نمی شود، جنین مشكلی ندارد و مایع خوبخود كم می شود. با این حال بیمار باید همچنان تحت نظر باشد و برای وی تا آخر حاملگی non-stress test و سونوگرافی تجویز شود.

همچنین ممكن است به منظور كاهش خطر پارگی زودرس كیسه آب و شروع زایمان زودرس استراحت مطلق تجویز شود.

علل دیگر عبارتند از:

دیابت مادر: در صورتیكه مادر دیابت كنترل نشده داشته باشد ممكن است دچار افزایش بیش از حد مایع گردد. (پلی هیدرآمنیوس در 10% مادران دیابتی و معمولا در سه ماهه سوم تشخیص داده می شود).

به همین دلیل معمولا برای مشخص كردن اینكه ممكن است افزایش بیش از حد مایع ناشی از دیابت باشد یك تست گلوكز انجام می شود. این موارد معمولا خفیف بوده و با كنترل دیابت براحتی درمان می شوند.

ماكروزومی یا حاملگی چند قلویی:

بزرگ بودن بیش از حد جنین یا حاملگی دوقلویی یا چند قلویی خطر افزایش بیش از حد مایع آمنیوتیك را افزایش می دهد. پلی هیدرآمنیوس بویژه در موارد سندرم انتقال خون دوقلوها محتمل است. در این سندرم قلوی دهنده دارای مایع آمنیوتیك كم و قلوی گیرنده خون دچار افزایش بیش از حد مایع است.

ناهنجاری های جنینی:

در بعضی موارد نادر، جنین ممكن است دچار ناهنجاری باشد كه سبب می شود مایع را نبلعد در حالیكه كلیه اش ادرار بیشتری از همان مایع كمی كه بلعیده تولید می كند.

این مسئله ممكن است ناشی از ناهنجاری هایی باشد كه بلعیدن را برای جنین مشكل می كنند. از جمله این ناهنجاری ها می توان به تنگی پیلور، شكاف لب یا كام، یا انسداد دستگاه گوارش اشاره كرد.

بعضی مشكلات دستگاه عصبی نظیر نواقض لوله عصبی یا هیدروسفالی نیز می توانند مانع بلع نوزاد شوند. در صورت تشخیص پلی هیدآمنیوس پزشك یك سونوگرافی با وضوح بالا و شاید یك آمنیوسنتز انجام می دهد تا جنین را از نظر ناهنجاری ها و اختلالات ژنتیكی كنترل كند.

درمان

در حدود 50% موارد بویژه در موارد خفیف مشكل خودبخود حل می شود. در صورتیكه مایع خیلی زیاد باشد و یا سبب ناراحتی زیادی شود پزشك ممكن است با استفاده از روشی بنام آمنیوسنتز درمانی مقداری از مایع را خارج كند.

در این روش پزشك سوزنی را طریق رحم وارد كیسه آمنیوتیك كرده و مقداری از مایع را می كشد. در موارد شدید این كار ممكن است هر هفته و یا حتی بیشتر تكرار شود.

در بعضی موارد ممكن است برای كم كردن میزان ادرار جنین از داروهای مهار كننده پروستاگلاندین ها نظیر ایندومتاسین استفاده شود.

تأثیر پلی هیدرآمنیوس بر زایمان

پلی هیدرآمنیوس خطر زایمان زودرس را افزایش می دهد بنابراین مادر باید تحت نظر باشد. با شروع مراحل زایمان، خارج شدن مقدار زیادی مایع از رحم خطر پارگی جفت (جدا شدن زودرس جفت) یا پرولاپس بند ناف (قرار گرفتن بند ناف در گردن رحم و احتمال تحت فشار قرار گرفتن آن) را افزایش می دهد.

هر دو این وضعیت ها كودك را در خطر كمبود اكسیژن قرار داده و ممكن است نیاز به سزارین اورژانس باشد.

از آنجا كه رحم نیز ممكن است پس از زایمان قادر به منقبض شدن نباشد احتمال خونریزی بعد از زایمان نیز وجود دارد. از این رو پزشك در طول زایمان كاملا مادر را تحت نظر خواهد داشت

 

مهدیس

دوشنبه 7 تیر 1395 - 18:32

 

سوال:

سلام. من دو بار سقط داشتم. این بار در سونوگرافی در هفته دوازدهم مشخص شده که مقدار مایع آمینیوتیک حداقلِ نرمال است،آیا مقدار مایع زیاد میشود یا ممکن است بچه هنگام زایمان مرده بدنیا بیاید؟

جواب:

علت سقط در دو بار اول مشخص شده است؟؟؟ میزان مصرف آبتان را زیاد کنید (آب خالص)

رونا

سه شنبه 2 خرداد 1396 - 09:55

 

سوال:

با سلام من به علت فوبیای شدید نسبت به سوزن متاسفانه قادر به انجام آزمایش خون جهت اطمینان از سلامت جنین نبودم

لطفا بفرمایین با توجه به دو سونویی كه برایتان مینویسم چند درصد میتونم از سلامت جنین اطمینان داشته باشم

سن مادر ٢٩

بارداری دوم

بارداری اول سالم

13weeks+1day

Fetal heart rate 164bpm

BPD 21mm

FL 9mm

CRL 71 mm

NT 1.9mm

Nasal bone present

آنومالی هفته ١٩

Fetal internal organs have normally developed

AFP 11.8 cm

Umbilical cordhas normal structure and color doppler evaluation shows normal doppler wavefrom and flow characteristics appear normal.

Fetal limbs are normal and no gross anomaly was detected

BPD 47mm

FL 31mm

NF 4.1mm

Placental maturity Grade 1

Fetal weight 317 gram

جواب:

تقریبآ با قدرت اطمینان 80% ریسک تان نرمال است.

مهشاد

دوشنبه 6 شهریور 1396 - 08:33

 

سوال:

سلام من در هفته ۳۲ و ۵ روز هستم امروز سونو دادم مقدار امونیوتیکم ۱۰ سانت بود ایا این مقدار خطرناکه؟ یعنی کیسه آبم سوراخ شده؟راه درمان داره؟اون چیه؟

جواب:

به مقاله ای در همین زمینه در بخش برای بارداران رجوع کنید.

سوال

سلام من در هفته 28 بارداری هستم مایع امونیو تیکم بیش از حد نرمال است 23سانتی متر و FHR 137bpm است و جنینم در موقعیت بریج قرار دارد لطفا راههنماییم کنید ممنون

پاسخ مدیر

سریع با پزشکتان تماس بگیرید تا از نظر دیابت و موارد دیگر چک شوید.

سوال

سلام من هفته ۳۶ بارداریمه ومایع آمنیوتیک ۶۰ وکلیه سمت راست جنین مشکل خفیف داره

پاسخ مدیر

با یک متخصص پریناتولوژی مشورت کنید.