9- چالش های آزمایشگاهی تشخیص ناباروری زنان - قسمت نهم

اختلالات تخمک گذاری بر مبنای تقسیم بندی سازمان بهداشت جهانی (WHO)

‏1-‏  گروه ‏I‏ سازمان بهداشت جهانی در اختلالات تخمک گذاری و یا گروه هیپوگونادوتروپیک - هیپواستروژنیک

این گروه عامل 5 الی 10 درصد اختلالات تخمک گذاری بوده، که بدلیل نقص در تولید ‏GnRH‏ سطح ‏FSH‏ و ‏LH‏ ‏کاهش یافته و بالطبع سطح استروژن هم کاهش می یابد. 

گاهی اوقات ‏GnRH‏ نرمال است ولی بدلیل عدم حساسیت ‏هیپوفیز به آن ‏FSH‏ آزاد نمی شود. 

در این گروه از اختلالات سطح ‏FSH‏ کاهش و یا بشدت کاهش می یابد. 

میزان ‏AMH‏ در این بیماران کم و یا نرمال است. 

علت آن نامشخص است ولی می تواند جنبه ارثی هم داشته باشد مثل سندرم ‏کالمن.

موارد اکتسابی آمنوره هیپوتالامیک در مواردی نظیر کاهش شدید وزن (‏BMI‏ کمتر از 19)، ورزش بیش از حد، ‏استرس های فیزیکی و یا هیجانی، استرس های تغذیه ای، بی اشتهایی شدید و کمبود خالص گونادوتروپین ها دیده می ‏شود. 

نقص در هیپوفیز بندرت دیده می شود ولی به هر حال بهتر است که قبل از شروع به القاح تخمک گذاری مورد ‏بررسی قرار گیرد. 

درمان این گروه هم بر مبنای تشخیص علت بر سه اصل ذیل صورت می گیرد:‏

‏-‏  تغییر در شیوه زندگی (اصلاح وزن و ورزش): بطور کلی هر وضعیتی که باعث کمبود انرژی می شود باید ‏مورد اصلاح قرار گیرد.‏

‏-‏  استفاده از پمپ های ‏GnRH‏ که سبب تزریق ضربانی (‏pulsatile‏) گونادوتروپین ها می شود.‏

‏-‏  تجویز گونادوتروپین ها بویژه ‏hMG‏ (‏human menopausal gonadotropin‏)‏

نکته 1: سندروم کالمن ‌‎(Kallmann’s syndrome)‎، اختلالی است که با تاخیر و یا عدم بلوغ و اختلال در حس ‏بویایی ایجاد می شود‎.‌‏ 

این سندروم نوعی هیپوگنادیسم هیپوگنادوتروپیک‎ (hypogonadotropic ‎hypogonadism) ‌‏ است که در اثر کمبود تولید هورمون های خاص کنترل کننده رشد و تکامل جنسی، ایجاد می ‏شود. 

به طور طبیعی این هورمون ها در بخشی از مغز به نام هیپوتالاموس ‌‎(hypothalamus)‎، تولید می شوند. 

در ‏دوران بلوغ بیشتر مبتلایان، علائم ثانویه جنسی‎ (secondary sex characteristics) ‎مانند آغاز عادت ماهانه‎ ‌‎(menstruation)‎، رشد پستان ها و همچنین رشد سریع‎ (growth spurt) ‎انجام نمی شود. 

در صورت عدم درمان، ‏بیشتر زنان و مردان مبتلا، نابارور‎ (infertile) ‌‏ خواهند بود‎.‎
سندروم کالمن باعث کاهش حس بویایی ‌‎(hyposmia) ‌‏ و یا از بین رفتن کامل‎ (anosmia) ‎حس بویایی می شود. ‏

این ویژگی، سندروم کالمن را از سایر اختلالات هیپوگنادیسم هیپوگنادوتروپیک که بویایی را تحت تاثیر قرار نمی دهند، ‏متمایز می کند.

 بسیاری از مبتلایان به این سندروم از اختلال در حس بویایی خود آگاه نیستند و تنها با انجام آزمایش به ‏آن پی می برند‎.‎

سندروم کالمن می تواند دارای علائم متنوع دیگری نیز باشد مانند: عدم رشد یکی از کلیه ها‎ (unilateral renal ‎agenesis)‎، ناهنجاری های استخوانی در انگشتان دست و پا، شکاف لب همراه و یا بدون شکاف کام ‎ (cleft ‎palate)‎، حرکت غیرطبیعی چشم ها، ناشنوایی و اختلالات رشد دندان ها. 

بعضی از مبتلایان دچار اختلالی به نام‎ ‎bimanual synkinesis ‌‏ می شوند که در اثر آن حرکات یک دست به صورت آینه ای توسط دست دیگر انجام می ‏شود‎ bimanual synkinesis ‎می تواند انجام کارهایی که به حرکت جداگانه دست ها نیاز است مانند نواختن یک ‏آلت موسیقی، را دچار اختلال کند‎.‎

پرسش و پاسخ