بیماری های زنان ( آندومتریوز)

آندومتریوز( Endometriosis) حالتی است که در آن بافتی شبیه به آستر رحم در "جای دیگری" از بدن رشد می کند. این "جای دیگر "معمولا شکم است و بافت نابجا درست همانند آستر رحم در چرخه های قاعدگی دستخوش تغییرات مربوطه میشود ( یعنی ساخته می شود ، تجزیه می گردد و ریزش پیدا میکند!)، با این تفاوت که خون قاعدگی از طریق واژن می تواند از بدن خارج شود اما، خون ناشی از آندومتریوز راهی برای خروج از بدن ندارد. لذا باعث ایجاد التهاب و گاهی جوش خوردگی (چسبندگی) میشود (هر دوی این حالات میتوانند باعث ایجاد درد و احتمالا مشکلاتی در باروری گردند).



علائم:

عموما علائم آندومتریوز به محل و میزان رشد آن بستگی دارد. اما همیشه ارتباط مستقیمی بین وسعت بیماری و علائم آن وجود ندارد. بعضی زنان آندومتریوز بسیار کوچکی دارند ولی دردشان بسیارشدید است و بر عکس کسانی مبتلا به آندومتریوز وسیع بوده و اصلا درد ندارند. در واقع علائم در هر زنی متفاوت است . بعضی زنان ممکن است اصلا علائمی نداشته باشند ولی در بعضی دیگر، درد ناشی از آندومتریوز میتواند منجر به خستگی ، احساس افسردگی و انزوا ، مشکلات جنسی - آمیزشی و دشواری در انجام کارهای روزمره و اجتماعی گردد.

 

علائم شایع:

شایعترین علامت آندومتریوز درد لگن می باشد. این درد غالبا قبل از قاعدگی یا در حین آن به وجود می آید ولی ممکن است در هر زمان احساس شود .

- کرامپ های شدید در زمان قاعدگی: کرامپ های مربوط به آندومتریوز با کرامپ های ناشی از قاعدگی طبیعی فرق می کنند: شدت آنها بیشتر بوده، زودتر شروع شده و بیشتر طول می کشند .

- آمیزش دردناک: آندومتریوز میتواند موجب دردی شود که در حین آمیزش یا بعد از آن در عمق شکم و یا لگن احساس می شود .

- درد در موقع ادرار یا اجابت مزاج : در مورد آندومتریوز، این نوع دردها ممکن است در حین قاعدگی احساس می شوند. در مواردی که آندومتریوز مثانه و روده را به شدت گرفتار کرده باشد، ممکن است این دردها حتی در فواصل قاعدگی ها نیز احساس شوند.

- کمر درد یا دل درد

- درد مزمن لگن : بعضی زنان دچار دردی در شکم یا لگن می شوند که با چرخه قاعدگی شان ارتباطی ندارد، اما هر روز و حد اقل برای 6 ماه آن را احساس کرده اند .

- بعضی مشکلات گوارشی دیگر : مانند اسهال، یبوست و تهوع، در زنان مبتلا به آندومتریوز ممکن است این علائم در حین قاعدگی پدیدار شوند.

علائم نادر :

در موارد بسیار نادر، رشد آندومتریوز بسیار گسترده است و منجر به بروز علائم زیر (معمولا در زمان قاعدگی) می شود:

- درد ساق پا یا سیاتیک :که این نوع درد مبین آن است که آندومتریوز اعصاب را گرفتار کرده است .

-خونریزی از مقعد یا خون در ادرار: این علامت مبین آن است که آندومتریوز روده یا مثانه را گرفتار کرده است.

- تنگی نفس:این علامت مبین آن است که شاید آندومتریوز ریه ها یا دیافراگم را گرفتار کرده باشد .

 

تشخیص و درمان :

تشخیص آندومتریوز و انتخاب گزینه های درمانی مناسب آن ، بستگی به چند عامل دارد: سن بیمار، علائم موجود، تاثیر علائم بر زندگی فرد، تمایل فرد برای بچه دار شدن، محل آندومتریوز و وسعت آن

هر چند آندومتریوز علاج قطعی ندارد، ولی گزینه های متعددی برای بهبود کیفیت زندگی فرد مبتلا وجود دارند. درمانهای موجود عمدتا بر کاهش علائم دردناک بیمار و افزایش شانس باروری تمرکز می کنند (این درمانها می توانند آندومتریوز را کوچک کنند و یا رشد آن را آهسته نمایند).

درمان مناسب ممکن است تلفیقی ازاین موارد باشد: ایجاد تغییر در سبک زندگی، دارودرمانی ، جراحی و استفاده از طب مکمل

 

آندومتریوز و ناباروری :

ابتلا به آندومتریوز می تواند باردار شدن را با مشکل مواجه سازد. خوشبختانه اکثر زنان مبتلا به این حالت قادر به باردار شدن هستند ولی باردار شدن آنها قدری بیشتر زمان می برد.

آندومتریوز تنها در 5% زنان بارور یافت می شود اما شیوع آن در زنان مبتلا به ناباروری 25-20 درصد می باشد . درمان ناباروری ناشی از آندومتریوز از طریق جراحی (حذف بافت آندومتریوتیک ، مثلا به کمک لاپاروسکوپی ) یا استفاده از تکنیک های کمک به تولید مثل ( مثل IVF ) می باشد.

 

 

منبع : WWW. ENDOMETRIOSIS INFO.CA

پرسش و پاسخ

سوال 1398/10/10

سئوال: سلام من اندونتریوز دارم و میخاواهم باردار شوم دکتر تا پایان سال به من فرصت داده تا باردار شوم گفتند اگه حامله نشدم فروردین بدون اینکه لاپاروسکوپی بشم و چسبندگی لگن و تخمدانم و کیست ها رو بردام من رو ivf کنند این کار درسته بدون لاپاروسکوپی مستقیما ivf شم . یه پزشک دیگه اول گفتن لاپاروسکوپی کن دوم ivf کدام نظر بهتره؟

پاسخ مدیر 1398/10/10

جواب: درمان اندومتریوز دربرخی از موارد دارویی و در برخی موارد جراحی است. انتخاب روش درمانی بستگی به علائم بیمار( شدت درد) دارد و اینکه تاکنون بارداری داشته یا مایل به بارداری است. پزشکان معمولا سعی میکنند از روشهای غیر جراحی بیماری راکنترل کنند، مگر انکه دربررسی‌ها نیاز به مداخله جراحی ضروری باشد درمان دارویی اندومتریوز: استفاده از مسکن برای کاهش درد شامل مفنامیک اسید، بروفن یا ناپروکسن می‌باشد در صورت عدم بهبود درد میتوان نوع مسکن ضدالتهابی را عوض کرد. دومین دسته داروها در درمان اندومتریوز داروهای هورمونی هستند که شامل قرص‌های ضدبارداری، دستگاه میرنا، قرص‌ها و امپولهای پروژسترونی (پروژستین‌ها به تنهایی یا ترکیب با استروژن‌ها) یا با ایجاد یائسگی کاذب (مانند آگونیست‌های GnRh یا دانازول) می‌باشند. از انجاییکه تغییرات هورمونی در تشدید علائم نقش دارند ، مصرف این داروها از تغییرات هورمونی بر روی بافتهای اندومتریوزی جلوگیری کرده و حتی در بعضی موارد به تضعیف ( اتروفی) شدن ان کمک میکند و درد بیمار را نیز کم میکند. درمان جراحی دربرگیرنده برداشتن ضایعه یا سوزاندن آن است. آیا رژیم غذایی بر پیشگیری یا درمان اندومتریوز موثر است؟ دلایل علمی کافی بنفع تاثیر رژیم غذایی بر پیشگیری یا درمان اندومتریوز وجود ندارد. در یک‌مطالعه دیده شد که مصرف سبزیجات و میوه ها با کاهش احتمال اندومتریوز و مصرف گوشت قرمز با افزایش آن همراهست ولی هنوز نیاز به مطالعات و بررسیهای بیشتر هست. ولی مطالعات دیگری نشان داده است که مصرف اسیدهای چرب حاوی امگا ۳ می‌توانند به کاهش التهاب و درد ناشی از اندومتریوز در دورۀ قاعدگی کمک کنند. ماهی‌های چرب مثل سالمون، گردو، روغن کانولا، بذر کتان و آووکادو منابع غنی از امگا ۳ هستند که با افزودن آنها به رژیم غذایی می‌تواند درد ناشی از اندومتریوز را کاهش دهد.

سوال 1397/03/16

با سلام و خسته نباشید.بنده چند ماهی بود که پریود نامنظم داشتم و شهریور ماه با تزریق آمپول پروزسترون بعد از گذشت 1 ماه پریود شدم و از روز 5 پریودی کلومفین خوردم و 13 سیکلم یه سونو دادم که بزرگترین فولیکول در تخمدان راستم 19 و 20 و 17 بود که دکترم رضایت کامل داشت و برام آمپول هاش سی جی تزریق کرد و تا 5 روز پشت سر هم نزدیکی داشتیم اما سر وقت پریود شدم روز اول سیکلم لکه های صورتی دیدم و خونریزیم فقط 2 روز بود در صورتی مه دوره های خونریزی من 5 روزه است.و حاملگی صورت نگرفت.ولی فکر کنم پریودم منظم شده.این ماه از قرص و آمپول خاصی استفاده نکردم یعنی ممکنه حامله بشم؟

پاسخ مدیر 1397/03/16

امکانش هست