پرکاری تیروئید یا هیپرتیروئیدیسم hyperthyroidism

شرح بیماری
پرکاری‌ تیروئید عبارت‌ است‌ از فعالیت بیش‌ از حد طبیعی‌ غده‌ تیروئید، که‌ هورمون‌های‌ مترشحه‌ از آن‌ در تنظیم‌ تمام‌ کارهای‌ بدن‌ نقش‌ دارند. در نتیجه‌ این‌ فعالیت بیش‌ از حد، تولید هورمون‌های‌ تیروئید (تیروکسین) افزایش‌ می‌یابد. شایعترین‌ نوع‌ پرکاری‌ بیماری گریوز نامیده می‌شود. پرکاری‌ تیروئید، بزرگسالان‌ 50-20 ساله‌ و عمدتاً زنان‌ را گرفتار می‌کند.

علل و انواع پرکاری تیروئید
در این بیماری ( هیپرتیروئیدیسم ) تیروئید بسیار فعال است و تیروکسین خیلی زیاد تولید می‌کند که درصورتی که شدیدأ افزایش یابد به آن تیروتوکسیکوز می‌گویند. این عارضه در زنان بیشتر از مردان بروز می‌کند. نشانه‌های آن شامل اضطراب، تپش قلب، کاهش وزن، افزایش اشتها، عدم تحمل گرما، اسهال، و اختلالات قاعدگی است.
شایعترین شکل پرکاری تیروئید بیماری گریوز است، یک بیماری خود ایمنی که در آن بدن پادتن‌هایی تولید می‌کند. این پادتن‌ها تیروئید را وادار به تولید تیروکسین بیشتری می‌کنند. در اشخاص مبتلا به بیماری گریوز چشمها بطور غیرعادی بیرون می‌زنند ( اگزوفتالمی ) و پوست ساق پا ورم می‌کند.
علتهای پرکاریهای تیروئید می‌تواند بر اثر یک تومور خوش‌خیم در تیروئید یا یک گواتر مولتی ندولر از قبل موجود باشد.
در موارد نادر، تیروئید می‌تواند بر اثر یک عفونت ویروسی که به آن تیروئیدیت می‌گویند پرکار شود. این بیماری که التهاب تیروئید است می‌تواند باعث آزاد شدن تیروکسین ذخیره شده، شود.
سابقه‌ خانوادگی‌ پرکاری‌ تیروئید، استرس‌، جنس‌ زن و سایر اختلالات‌ ایمنی‌ از عوامل تشدید کننده بیماری هستند.
 
علایم پرکاری تیروئید
 
- علائم پرکاری غده تیرویید در نوزادان
یکی از نادرترین اختلالات غده تیروئید پرکاری آن در نوزادان می‌باشد. این وضعیت در نوزادانی که مادران آنها در طول دوران بارداری پرکاری تیروئید داشته‌اند، بندرت رخ می‌دهد. علائم و نشانه‌های پرکاری تیروئید در نوزادان شامل: گواتر (بزرگی غده تیرویید)، تولد زودرس، تب، قرمزی صورت، تپش قلب، فعالیت و بیقراری می‌باشد. اگر بیماری خفیف باشد ممکن است نیاز به درمان خاصی پیدا نکند و خود به خود به حالت طبیعی بازگردد. اما اگر اختلال، کودک را به واقع بیمار کرده باشد درمان باید صورت گیرد و یا داروهای ضد تیروئیدی مورد نیاز است. بنابراین برای هر خانم بارداری که سابقه پرکاری تیروئید دارد، مشاوره با پزشک مربوطه در طول دوران بارداری بسیار ضروری است.
- علائم پرکاری غده تیروئید در کودکان
با افزایش فعالیت غده تیروئید، علائم و نشانه‌هایی در کودکان همانند بزرگسالان بروز می‌کند. می‌توان تپش قلب کودکان را حتی زمانی که او در حال استراحت است حس کرد و همین طور می‌توان به میزان فعالیت او (بی قراری و پرتحرکی، عدم توانایی در بخواب رفتن) توجه نمود. نشانه رشد سریع این کودکان، کوچک شدن لباسهای آنان است که باید مورد توجه والدینشان قرار گیرد. والدین و معلمان مدارس معمولاً توجه و دقت بسیار کمی در این موارد بر روی کودکان دارند. اما علائمی چون لرزش دست که سبب بدخط نوشتن می‌شود و یا ضعف عضلات شانه و ران در هنگام بازی و ورزش بسیار قابل اهمیت است. 

در هنگام پرکاری غده تیروئید یک و یا بیش از یکی از علائم عصبانیت، کج خلقی و زودرنجی، اختلال خواب، افزایش تعریق، عدم تحمل گرما، کاهش وزن غیر منتظره، چشمان بیرون زده، خیره نگاه کردن، گواتر، تپش قلب سریع، افزایش اشتها، افزایش حرکات دودی روده، دستان گرم و مرطوب و لرزش انگشتان در این افراد دیده می‌شود.
 
- درگیری چشمی در بیماران پرکاری تیروئید
بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید نوعی درگیری چشمی هم خواهند داشت که در حدود ۱۰۰ درصد موارد در پاتولوژی دیده می‌شود. تمام بیمارانی که پرکاری تیروئید و به دنبال آن درگیری چشمی ناشی از آن را دارند باید در فواصل معین جهت معاینات چشمی و به ویژه کنترل فشار داخلی چشم به چشم پزشک مراجعه کنند. در درگیری چشمی ناشی از پرکاری تیروئید تمام قسمت‌های چشم شامل پلک‌ها، ترشح اشک، سطح چشم، فشار داخلی چشم، عضلات چشم و عصب بینایی درگیر می‌شوند. بالا ماندن فشار داخلی چشم برای مدت طولانی موجب تخریب فیبرهای عصبی و در نتیجه افت دید و در نهایت کوری می‌شود. 

در مطالعه‌ای دیده شد که فشار داخلی چشم در ۲۰ درصد این بیماران بالا است که این رقم شمار بسیار بالایی است. با توجه یافته‌های حاصل از این مطالعه و اثر مخرب بالا بودن فشار داخلی چشم بر بینایی به تمامی بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید توصیه می‌شود که به فواصل معین جهت معاینات چشمی و به ویژه کنترل فشار داخلی چشم به پزشک متخصص مراجعه کنند.
 
- پرکاری تیروئید در دوران بارداری
1- پركاری تیروئید باید در دوران بارداری تحت كنترل قرار گیرد اما نكته ای كه در درمان زنان باردار مبتلا به پركاری تیروئید هست اینكه.. مجاز نیستیم از داروهای ضد تیروئید معمول مثل متی مازول.. كاربی مازول.. استفاده كنیم.. و همینطور استفاده از جراحی تیروئید و و یا ید رادیو اكتیو هم ممنوع است و تنها میتونیم از پروپیل تیو اوراسیل استفاده كنیم..
2- پركاری تیروئید در دوران بارداری می تواند سبب كاهش وزن هنگام تولد جنین، اختلالات رشدی داخل رحمی (IUGR) ، افزایش ضربان قلب جنین و ...
3- علائم و نشانه‌های پركاری تیروئید در نوزادان نیز شامل: گواتر (بزرگی غده تیرویید)، تولد زودرس، تب، قرمزی صورت، تپش قلب، فعالیت و بیقراری می‌باشد. اگر بیماری خفیف باشد ممكن است نیاز به درمان خاصی پیدا نكنند و خود به خود به حالت طبیعی بازگردد. اما اگر اختلال، كودك را به واقع بیمار كرده باشد درمان باید صورت گیرد و یا داروهای ضد تیروئیدی مورد نیاز است.
4- بنابراین برای هر خانم بارداری كه سابقه پركاری تیروئید دارد، مشاوره با پزشك مربوطه در طول دوران بارداری بسیار ضروری است.

پرسش و پاسخ

سوال

من بعد از سقطم در آزمایشاتم متوجه بالا بودن انتی بادی tpo شدم که 500 بود در حالیکه نرمالش40=> بود...حالا میخواستم بدونم درمانش چیه؟آیا خطرناکه؟ اگر TSH تان افزایش یافته باید با لووتیروکسین درمان شده که باعث کاهش Anti TPO نیز می شود. و خطری هم ندارد. اگر بخوام رژیم غدایی ک بتونه کمک به پایین اومدنش بکنه چی باید بیشتر مصرف کنم؟ ارتباطی به رژیم غذایی ندارد. من کم کاری تیرویید داشتم ک با قرص لووتیروکسین در آزمایش آخر همه نرمال شده بودن باید مصرف دارو فوق را ادامه دهید.