مروری بر گروه های خونی

مروری بر گروه های خونی

گروه‌های خونی روشی برای تقسیم‌بندی خون‌ها بر پایه وجود یا نبود آنتی‌ژن‌های موروثی خاصی روی سطح گلبول‌های قرمز خون است.

بر اساس مهم‌ترین تقسیم‌بندی گروه خون انسان‌ها دارای دو گروه خونی اصلی و فرعی می باشد.

گروه خونی اصلی شامل:

1- سیستم ABO 

که بر مبنای آن هر فرد در چهار دسته AB ,B ،A و O قرار می گیرد.


2- سیستم RH

که بر اساس این تقسیم بندی فرد به گروه‌های مثبت و منفی تقسیم می‌شود.


گروه خون ABO

در سطح خارجی گلبول‌های قرمز افراد دو نوع آنتی ژن از جنس اولیگوساکارید و یا کربوهیدرات وجود دارد که به نامهای A و B معروف هستند. 

آنتی ژنهای ABO در غشاء RBC، در غشاء سایر سلول ها، در سلولهای بافتی، در ترشحات و پلاسما وجود دارد.

پلاکتها این آنتی ژنها را هم خودشان تولید می کنند و هم از پلاسما جذب می کنند.

لنفوسیتها آنتی ژنهای ABO را از پلاسما جذب می کنند.

وجود آنتی ژنهای ABO در سطح گرانولوسیتها ثابت نشده است.

آنتی ژنهای ABO از نظر ایمنی زایی از جمله قویترین آنتی ژنها است به نحوی که حتی تزریق 1 سی سی خون ناسازگار منجر به واکنشهای شدید همولیتیک می شود.

از نظر ژنتیک آنتی ژنهای سیستم ABO به صورت اتوزوم غالب به ارث می رسد، ژن کد کننده آنتی ژن A و آنتی ژن B بر روی بازوی بلند کروموزوم 9 قرار دارد و ژن کد کننده آنتی ژن H در این سیستم بر روی کروموزوم 19 قرار دارد.

جایگاه ژنی آنتی ژنهای A و B با جایگاه آنزیم آدنیلات کیناز در ارتباط است.

جایگاه ژنی H نزدیک به ژن لوئیس و ژن مترشحه است.

ژن های A و B بسیار نزدیک به هم هستند و از نظر ساختمانی تفاوت کمتری با هم دارند تنها تفاوت آنها در کدون کد کننده 4 اسید آمینه است.

مهمترین اسید آمینه متفاوت در آنزیم کد کننده ی A و B اسید آمینه 268 است.

آنتی ژن A و آنتی ژن B برای تولید شدن حتما نیاز به آنتی ژن H دارند 

برخی افراد آنتی ژن نوع A و برخی نوع B ، برخی هر دو آنتی ژن A و B را دارا هستند و برخی هیچ یک از آنتی ژنها را ندارند این افراد را به ترتیب در گروه های خونی AB ، B ، A و O قرار می‌دهند.

بیان آنتی ژنهای گروههای خونی تحت کنترل ژنهای خاصی است و توارث آنها از قوانین ساده مندل تبعیت می‌کند.

برای هر سیستم گروه خونی ، تعداد متغیری از آللهای مختلف وجود دارد. آللها به نوبه خود تعداد متغیری از آنتی ژنهای غشایی گلبول قرمز را کنترل می‌نمایند. 

حیوانات سالم علاوه بر داشتن آنتی ژنهای گروههای خونی بر سطح خود ممکن است واجد آنتی بادیهای سرمی بر علیه آنتی ژنهای گروه خونی که خود فاقد آنها نیز هستند، ‌باشند. 

مثلا افرادی که گروه خونی آنها فاقد آنتی ژن A است، در سرم خود آنتی بادی بر ضد آنتی ژن A دارند.

تصور می‌شود این آنتی بادیهای طبیعی حاصل برخورد با گلبولهای قرمز گروه A نبوده بلکه متعاقب تماس با آنتی ژنهای مشابهی هستند که در طبیعت به وفور یافت می‌شوند.هر انسانی به‌طور طبیعی یکی از این چهار گروه خونی را دارد. 

مثلاً فردی با گروه خونی A آنتی‌ژن A را بر روی گلبولهای قرمز خونش بروز می‌دهد و علیه سایر پادتن‌های گروه‌های خونی (B) در بدنش پادتن(آنتی‌بادی) ساخته می‌شود. 

فردی با گروه خونی B آنتی‌ژن B را دارد. 

فردی با گروه خونی AB هر دو آنتی‌ژن A و B را دارد و فردی با گروه خونی O هیچ‌کدام از دو آنتی‌ژن را ندارد و علیه هر دوی آن‌ها در بدنش پادتن ساخته می‌شود. 

وهمچنین به گفته محققان گروه خونیO منفی به علت گلبولهای قوی از انتقال ویروس به بدن جلوگیری میکند و از گروه خونی کم یاب درجهان هست و بیشترین افراد در جهان دارای گروه خونی O مثبت می‌باشند.

نحوه سنتز آنتی ژنهای سیستم ABO:

برای سنتز آنتی ژنهای ABO نیاز به ساختمان پایه یا آنتی ژن پایه است که همان آنتی ژن H می باشد. 

آنتی ژن پایه به 2 صورت آنتی ژن پایه نوع 1 و 2 وجود دارد، در نوع 1 گالاکتوز انتهایی با پیوند 1-3 با ان استیل گلوکز آمین در ارتباط است و در ساختاز نوع 2 نوع پیوند 1-4 است.

آنتی ژن تیپ 1 بیشتر در ترشحات به آنتی ژنهای ABO تبدیل می شود و آنتی ژن نوع 2 بیشتر در غشاء RBC به آنتی ژن های ABO تبدیل می شود.

در غشاء RBC اغلب ساختمان آنتی ژنهای ABO به صورت گلیکولیپید است ولی در ترشحات اغلب به صورت گلیکوپروتئین است.

آنتی ژن پایه از طریق ان استیل گالاکتوز به پروتئین ها متصل می شود و از طریق گلوکز به لیپیدها متصل می شود.

در غشاء RBC، آنتی ژنهای ABO اغلب با ساختمان فسفولیپید غشاء، به خصوص اسفنگومیلین در ارتباط است.

نحوه سنتز آنتی ژن H

ژن H به صورت اتوزوم غالب است.

ژن غالب آن H و ژن مغلوب آن h است.

این ژن کد کننده آنزیم فوکوزیل ترانسفراز (FT) است که آنزیم فوق باعث اتصال قند L فوکوس به گالاکتوز انتهایی آنتی ژن پایه می شود و ایجاد آنتی ژن H را میکند.

برای ایجاد آنتی ژنهای ABO حتما باید آنتی ژن H تولید شود درنتیجه در افرادیکه گروه خون O بمبئی (hh)  دارند این آنتی ژن ساخته نشده و بدنبال آن آنتی ژنهای ABO تولید نمی شوند.

نحوه سنتز آنتی ژن A

آنتی ژن A تولید آنزیم ان استیل گالاکتوز آمین ترانسفراز می کند و این آنزیم باعث اتصال قند استیل گالاکتوز به گالاکتوز انتهایی آنتی ژن H می شود و ایجاد آنتی ژن A را می کند.

افرادی که فقط ژن A را دارند دارای آنتی ژن A در غشاء RBC است و گروه خونی آنها A است.

نحوه سنتز آنتی ژن B

ژنB تولید آنزیم گالاکتوز آمین ترانسفراز می کند و این آنزیم باعث انتقال قند گالاکتوز به گالاکتوز انتهایی آنتی ژن H می شود و تولید آنتی ژن B را می کند.

افرادی که آنتی ژن B را دارند دارای گروه خونی B هستند.

انواع گروههای خونی سیستم ABO از نظر آنتی ژن و ژنتیک

قدرت ژن آنتی ژن B به حدی است که توانایی تبدیل نیمی از آنتی ژنهای H را به آنتی ژن مورد نظر را دارند به همین خاطر بیش از نصف آنتی ژن H به صورت دست نخورده در گروه خونی B باقی می ماند (چیزی حدود 1.5 میلیون آنتی ژن H در سطح گلبولهای قرمز وجود دارد).

توانایی ژن A در حدود 800 هزار آنتی ژن A در غشاء RBC است و توانایی ژن B کمتر از 800 هزار است.



آنتی ژن های سیستم ABO از هفته پنجم تا ششم جنینی شاخته می شود و در 2 تا 4 سالگی مقدار آن ها به میزان بالغین می رسد.

در نوزادان آنتی ژن های ABO به صورت خطی است ولی در بالغین آنتی ژنها به صورت خوشه ای استT به همین خاطر قدرت ایمنی زائی آنها در بالغین بیشتر است.

در مراحل بلوغ RBC ها اولین آنتی ژن که ABO را سنتز می کند CFU-E است به همین خاطر آنتی ژن های ABO در غشاء سلولهای پیشساز و Stem cell وجود ندارد در پیوند مغز استخوان نیاز به هم گروه بودن ABO نیست.

سیستم مترشحه و یا Secretory

نزدیک به 78% افراد هم زمان با آنتی ژنهای غشاء سلولی آنتی ژنهای سیستم ABO را در ترشحات هم تولید می کنند در حالیکه در افراد غیرمترشحه آنتی ژنهای ABO در ترشحات مشاهده نمی شود.

این ژن مترشحه یا سکرتور به صورت اتوزوم غالب به ارث می رسد و ژنوتایپ آن در حالت غالب بصورت Se و فرم مغلوب آن بصورت se نشان داده می شود و افرادی که به صورت هموزیگوت که به صورت se و se است، غیر مترشحه گویند.

 اغلب آنتی ژن پایه تیپ 1 در ترشحات تولید می شود و سلولهای ترشح کننده آنتی ژنهای ABO سلولهای اندوتلیال ترشحی می باشند.

در ترشحاتی مثل اشک، بزاق، شیر، ادرار و سایر ترشحات این آنتی ژنها تولید می شود.

تنها استثناء مربوط به مایع مغزی نخاعی است که فاقد آنتی ژنهای ABO است گروه بندی ABO از نظر ترشحات بیشتر در پزشکی قانونی کاربرد دارد.

آنتی بادی های سیستم ABO

آنتی بادی ها از کلاس IgM بود که به آنتی بادی های سرد معروف هستند ، چرا که این آنتی بادی ها دارای فعالیت وسیع الطیفی از نظر دما داشته و می توانند در دمای 4 تا 37 درجه سانتی گراد، به صورت قوی فعالیت می کنند.

توانایی فعال کردن کپلمان را بطور تنهایی دارند و ممکن است باعث همولیز بشوند.

تعریف قانون لندشتاینر: طبق این قانون هر فرد به صورت طبیعی آنتی بادی بر علیه آنتی ژنهایی که خود فاقد آن است را در سرم خود داراست این آنتی بادی از اوایل دوران زندگی در سرم فرد ساخته می شود که اصطلاحا به آنها آنتی بادی های طبیعی می گویند.

برای مثال در گروه خونی A، آنتی بادی بر علیه B (و یا Anti-B) و در گروه خونی B، آنتی بادی برعلیه گروه خونی B (و یا Anti A ) وجود دارد، در گروه خونی AB هیچ آنتی بادی نیست و در گروه خونی O آنتی بادی از هر دو نوع یعنی Anti A، Anti B و Anti AB دیده می شود.

در گروه خونی بمبئی Anti H، Anti A، Anti B و Anti AB وجود دارد.

آنتی بادی های سیستم ABO از ماه سوم تا ششم دوران نوازادی شروع به ساخته شدن می کنند با افزایش سن تیتر آن نیز افزایش می یابد و در 5 سالگی به میزان بالغین می رسد.

میانگین تیتر Anti A در گروه خونی  B در حدود 1 به 256 است ولی در محدوده 32 تا 2048 می تواند متغیر باشد میانگین تیتر Anti B در گروه خونی A در حدود1 به 64 است و در محدوده 8 الی 512 می تواند تغییر یابد.

عیار Anti A در گروه خونی O بیشتر از Anti B است.

نکته: در بین آنتی بادی های سیستم ABO فقط Anti AB به شکل IgG دیده می شود در گروه خونی O در 50% موارد IgM و 50% موارد به صورت IgG است نکته جالب این است که هر 2 آنتی بادی از نوع سرد و طبیعی توانایی فعال کردن کمپلمان را دارند ولی فقط Anti AB از نوع IgG از جفت عبور کرده و ایجاد آنمی همولیتیک نوزادان می کند.

انواع گروه‌های خونی (سیستم ABO)

در سال ۱۹۰۱ میلادی کارل لندشتاینر، ایمونولوژیست اتریشی برای نخستین بار، وجود آنتی‌ژنهای گروه خونی بر روی گلبول‌های قرمز و نیز آنتی‌بادیهایی علیه همان آنتی‌ژنها را در سرم انسان ثابت نمود. 

او دریافت که نوعی ترکیب شیمیایی در خون افراد مختلف متفاوت است. 

لندشتاینر، ابتدا گلبول‌های قرمز را از سرم جدا کرد و سپس به مطالعه نتایج حاصل از مخلوط کردن سرم و گلبول‌های قرمز افراد مختلف پرداخت. 

وی دریافت که سرم بعضی از افراد قادر به آگلوتینه کردن گلبول‌های قرمز برخی دیگر از افراد می‌باشد، اما بر روی گلبول‌های قرمز همه افراد مؤثر نیست. 

در تجزیه و تحلیل نتایج، او فهمید که می‌توان افراد را از نظر گروه‌های خونی به گروه‌هایی تقسیم نمود:

گروه خونی A: آنتی‌ژن نوع A را سطح گلبول قرمز خود دارند و در پلاسمای خونشان نیز آنتی کور B (ضد آنتی‌ژن B) را دارا هستند.

گروه خونی B: آنتی‌ژن نوع B را در سطح گلبو لهای قرمز خود را دارند و در پلاسمای خونشان نیز آنتی کور A (ضد آنتی‌ژن A) را دارند.

گروه خونی AB: آنتی‌ژن نوع A و B را در سطح گلبول‌های قرمز خود را دارند و در پلاسمای خونشان نیز هیچ‌یک از آنتی کورها را ندارند.

گروه خونی O: هیچ‌یک از آنتی‌ژنها را در سطح گلبول‌های قرمز خود ندارند ولی هر دو آنتی کور را دارا هستند.


وراثت گروه خونی

آنتی ژنهای ABO به صورت اولیه در هفته های 5تا6 جنینی قابل تشخیص می باشند . 

یک نوزاد در مقایسه با افراد بزرگسال دارای تعداد کمتری از این آنتی ژنها برسطح گلبولهای قرمز خود می باشد . 

علاوه برکاهش تعداد آنتی ژنها ، گلبول قرمز نوزادان فاقد ساختارهای آنتی ژنی کاملاً توسعه یافته – به شکلی که بر سطح گلبولهای قرمز بالغ موجود است  -می باشند. 

بنابراین در خون بند ناف آنتی ژنها ی ABO ضعیف تر بوده و واکنشهای ضعیف تری را به هنگام گروه بندی ABO از خود نشان می دهند .

 طبیعتاً گروه خونی نوزاد از والدین به ارث می‌رسد، البته باید توجه داشت که چون نوع O مغلوب است ژنوتیپ نوع O همیشه خالص است (OO) و فنوتیپ نوع AB دارای ژنوتیپ AB است ولی گروه خونی مثلاً A می‌تواند دارای ژنوتیپهای AA یا AO باشد؛ لذا اگر مثلاً والدین هر دو دارای گروه خونی O باشند نوزاد قطعاً گروه خونی O خواهد بود ولی نوزاد والدینی با گروه خونی A ممکن است دارای گروه خونی A یا گروه خونی O باشد.

با توجه مطالب بالا می‌توان انواع ژنوتیپ گروه خونی را مطابق زیر در نظر گرفت.

Ai = گروه خونی A هتروزیگوت

AA = گروه خونی A هموزیگوت

Bi = گروه خونی B هتروزیگوت

BB = گروه خونی B هموزیگوت

ii = گروه خونی O هموزیگوت

AB = گروه خونی AB هتروزیگوت

انتقال خون  (Transfusion)

گلبولهای قرمز را می‌توان به سهولت از حیوانی به حیوان دیگر انتقال داد. 

اگر گلبولهای قرمز فرد دهنده ، آنتی ژنهای مشابه با گلبولهای قرمز گیرنده داشته باشند، پاسخ ایمنی در حیوان گیرنده گلبول ایجاد نمی‌شود. 

اما اگر گیرنده آنتی بادیهایی بر علیه آنتی ژنهای گلبول قرمز دهنده داشته باشد، در آن صورت گلبولهای دهنده در معرض خطر تهاجم سریع قرار خواهند گرفت. 

زمانی که این آنتی بادیها به آنتی ژنهای موجود در سطح گلبولهای قرمز بیگانه متصل گردند و با تحریک سیستم کمپلمان سبب همولیز و فاگوسیتوز این سلولها شوند. 

در صورت فقدان آنتی بادیهای طبیعی ، گلبولهای قرمز تزریق شده موجب برانگیخته شدن پاسخ ایمنی در فرد دریافت کننده خون می‌شوند. 

سپس گلبولهای تزریق‌شده مدتی در خون گردش می‌کنند.

دومین انتقال خون با این گلبولها یا گلبولهای شبیه به گلبولهای قبلی باعث تخریب سریع این گلبولها می‌گردد که منجر به بروز واکنشهای پاتولوژیک شدید می‌گردد. 

علایم این روند تخریبی ناشی از همولیز گسترده داخل عروقی است. 

این علایم عبارتند از : لرزش بدن ، فلج ، تشنج ، شوک ، انعقاد داخل عروقی ، تب و پیدایش هموگلوبین در ادرار و در نهایت در فرم های شدید و عدم کنترل مرگ. 

درمان واکنشهای انتقال ناشی از چنین انتقال خونی شامل متوقف کردن انتقال خون و زیاد کردن حجم ادرار بوسیله یک دیورتیک می‌باشد، چرا که تجمع هموگلوبین در کلیه ممکن است موجب تخریب توبولهای کلیه شود. بهبود وضعیت فرد به دنبال حذف همه گلبولهای قرمز بیگانه حاصل می‌گردد.

وراثت گروه‌های خونی به صورت اتوزوم مغلوب است. انتقال خون از فردی به فرد دیگر همیشه امکان‌پذیر نیست. 

بطور کلی O گروه خونی دهنده و AB گروه خونی گیرنده‌است.

درصد گروه‌های خونی در مردم

در میان جمعیت مردم آمریکا در حدود ۳۴ درصد گروه خونی A مثبت، ۶ درصد گروه خونی A منفی، ۹ درصد گروه خونی B مثبت، ۲ درصد گروه خونی B منفی، ۳۸ درصد گروه خونی O مثبت، ۷ درصد گروه خونی o منفی، ۳ درصد گروه خونی AB مثبت و ۱ درصد گروه خونی AB منفی هستند.

با این وجود لازم است ذکر شود که یک آنتی‌ژن گروه خونی هیچگاه نمی‌تواند به همراه آنتی‌بادی ضد خود در بدن یک فرد وجود داشته باشد. 

زیرا در آن صورت وقوع همولیز، گردش خون را مختل نموده و گلبول‌های فرد تخریب می‌شود. 

گروه‌های خونی O, AB, B، A نمایانگر فنوتیپ گلبول‌های قرمز یک فرد است که مطابق با یک سیستم ساده که متشکل از یک ژن ۳ اللی A, B، O می‌باشد، به ارث می‌رسند.

درصد گروه‌های خونی در ایران

طی گزارش سازمان انتقال خون ایران در مهر ۱۳۹۲، کمتر از ۱۰ درصد مردم گروه خونی منفی دارند و AB منفی نایاب‌ترین گروه خونی در کشور است.

از مجموع خون‌های اهدایی در شش‌ماهه اول سال ۱۳۹۲ (حدود یک میلیون و ۹۵ هزار واحد خون)، گروه خونی AB منفی کمتر از ۱ درصد بوده‌است. 

این سازمان، شیوع گروه‌های خونی را به ترتیب:

گروه   O مثبت ۳۳٫۵ درصد ،

گروه   A مثبت را ۲۷ درصد،

گروه  B مثبت ۲۲ درصد،

گروه   AB مثبت ۷ درصد،

گروه  O منفی ۴ درصد،

گروه  A منفی ۳ درصد و 

گروه  B منفی ۲٫۵ درصد از مجموع خونهای اهدایی طی این مدت عنوان کرد.

در ایران نیاز به همه گروه‌های خونی منفی به ویژه AB منفی به خاطر نایاب بودنش بیشتر است.

افرادSecretor , Nonsecretor

تقریباً ۷۵٪ از انسانها مواد آنتی‌ژن A و B را نه تنها در سطح غشای سلولی بلکه به صورت آزاد در ترشحات مختلف نظیر سرم، ادرار، بزاق دارا می‌باشند. 

مواد آنتی‌ژن گروه خونی در سطح غشای سلولی به مولکولهایی از جنس گلیکوپروتئین متصلند. 

این صفت به وسیلهٔ یک ژن به نام Se= Secretor کنترل می‌گردد. 

عمل ژن se در صورتی که وجود داشته باشد کنترل اتصال ساده آنتی‌ژنی به مولکولهای گلیکوپروتئینی است. 

در افراد هموزیگوت مغلوب اتصال مواد آنتی‌ژنی به مولکولهای گلیکوپروتئین تحت کنترل نبوده، در نتیجه آنتی‌ژنهای A و B اجازه حضور در مایعات بدن را نمی‌یابند.

سیستم RH
در سال ۱۹۴۰، لندشتاینر و وینر نشان دادند آنتی‌بادیهایی که علیه گلبول‌های قرمز میمون رزوس (Rhesus) تولید می‌گردد، قادرند گلبول‌های قرمز ۸۵٪ از جمعیت انسانی را نیز آگلوتینه نمایند. 

این آنتی‌بادیها علیه مولکولی که (Rh) نامیده شده، به‌وجود می‌آمدند و افرادی را که واجد این مولکول بودند Rh مثبت نام گرفتند و به ۱۵ درصد بقیه که فاقد این مولکول بودند، افراد Rh منفی اطلاق گردید. 

آنتی‌بادیهای طبیعی علیه آنتی‌ژنهای Rh در بدن تولید نمی‌شوند، به‌عنوان مثال گروه خونی -O آنتی‌ژنهای Rh و A و B را ندارد.

آنتی‌ژن D

گلبولهای قرمز انسان علاوه بر آنتی‌ژن گروه خونی ممکن است دارای آنتی‌ژن D نیز باشند که در این صورت Rh مثبت نامیده می‌شوند. اگر گلبول‌های قرمز فاقد این پادتن باشند Rh منفی می‌باشند. هنگام انتقال خون علاوه بر تطبیق گروه‌های خونی مطابقت Rh نیز باید بررسی شود.

گروههای خونی فرعی

به غیر از گروهها خونی اصلی گروههای دیگری هم وجود دارد که بندرت می توانند واکنش های آلرژیک در هنگام تزریق خون به بیمار را ایجاد کنند.

این گروه ها شامل حداقل 28  گروه خونی می باشد که می توان به سیستم های گروه خونی Kell, Duffy, Kidd, MNS, Lewis  و غیره می توان نام برد. 

گروه خونی Duffy در افراد با ریشه آفریقایی ، می تواند واکنش های شدید در انتقال خون ایجاد کند.


نادرترین گروه خونی چیست؟
بیش از 600 آنتی ژن شناخته شده دیگر وابسته به گروه های خونی وجود دارد، وجود یا عدم حضور آن ها انواع گروه های خونی نادر را ایجاد می کند، اگر آنتی ژن ندارید که 99 درصد از افراد مثبت باشند، نوع خون شما نادر محسوب می شود، اگر به نوعی فاقد آنتی ژن است که 99 درصد برای آن مثبت است، نوع خون شما هم بسیار نادر است.

زیر گروههای سیستم ABO


 در گروههای سیستم ABO زیر گروههای متفاوتی وجود دارد که ممکن است از نظر کمی و کیفی با هم متفاوت باشند.

معروفترین زیر گروهها مربوط به گروه خونی A است که شامل A1-A2-A3-Ax-Am...A end می باشد.

نزدیک به 80% گروه خونی A از نوع A1 و نزدیک به 20% آن از نوع A2 می باشد بقیه زیر گروههای خونی A کمتر از 1% است به همین خاطر بررسی تفاوت A1 و A2 حائز اهمیت می باشد گروه خونی A1 و A2 هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی با هم متفاوتند.

تفاوت های کمی A1 و A2:

1. تعداد سایت آنتی ژن A بر روی هر سلول یا هر RBC در گروه خونی A1 برابر 1 میلیون و در گروه خونی A2 نزدیک به 250 هزار است.

2. Anti A رقیق شده با RBC های A1 آگلوتیناسیون می دهد ولی با RBC های A2 آگلوتیناسیون نمی دهد.

3. تعداد آنتی ژن H در A1 کمتر است ولی در A2 بیشتر است.

تفاوت های کیفی A1 و A2

1. آنتی A1 حاصل از لکتین دولیشس بیفلروس با RBC های A1 آگلوتینه می دهد ولی با A2 آگلوتینه نمی دهد.

2. در 1 تا 8% افراد گروه خونی A2 آنتی A1 در سرم وجود دارد.

نکته: آنتی A1 احتمال می دهند یک اتوآنتی بادی است و فقط در دمای سرد (4-22 درجه) واکنش می دهد. به ندرت موارد وسیع الطیف این آنتی بادی مشاهده شده که ایجاد مشکلات بالینی می کند. بیشترین درصد A1 در گروه خونی A2B است که تا 25% مشاهده می شود.

گروه خونی O بمبئی:

گروه خونی O بمبئی به 2 صورت کلاسیک و غیر کلاسیک وجود دارد.

گروه خونی O بمبئی کلاسیک:

این گروه خون به خاطر به ارث رسیدن هموزیگوت ژن hh است. 

در افراد آنتی ژنهای RBC نه در غشاء RBC و نه در ترشحات تولید نمی شود در سرم افراد فوق 4 نوع آنتی بادی، یعنی آنتی A، آنتی B، آنتی AB و آنتی H وجود دارد.

گروه خونی O بمبئی غیر کلاسیک:

که اصطلاحا به آن پارابمبئی نیز می گویند.

در پارابمبئی جهش هایی در ژن H ایجاد شده و ترانسفراز آن را ضعیف می کند به همین خاطر به مقدار کم آنتی ژن H تولید می شود که اغلب تمام آن به A یا B تبدیل می شود.

پارابمئی به صورت مترشحه و غیرمترشحه وجود دارد.

در نوع غیرمترشحه مقدار کمی آنتی ژن A یا B فقط در غشاء RBCها دیده می شود ولی در ترشحات وجود ندارد.

در نوع مترشحه آنتی ژنهای A و B در ترشحات وجود دارند ولی در غشاء RBC دیده نمی شوند.

نکته: هم در بمبئی و هم در پارابمبئی آنتی H در سرم وجود دارد که مشخصه ی اصلی گروه خونی بمبئی است. گروه خونی بمبئی را با Oh و پارابمبئی را بسته به گروه فرد به صورت Ah، Bh و ABh نشان می دهند.

نکته: آنتی h در افرادغیر مترشحه از نوع سرد است و اغلب مشکلات بالینی ایجاد نمی کند آنتی H در افراد بمبئی (کلاسیک) از نوع وسیع الطیف است دارای واکنش بسیار قوی است و ایجاد مشکلات بالینی می کند.

گروه خونی (AB):

دقت شود که این گروه خونی با گروه خونی AB فرق می کنند.

در درصد کمی از گروه خونی B قدرت ترانسفراز بسیار بالاست به همین خاطر قند اختصاصی گروه خونی A را هم به صورت غیر اختصاصی به آنتی ژن H متصل می کند به همین خاطر هم زمان با آنتی ژن B مقدار کمی آنتی ژن A هم در غشاء سلول یافت می شود.

تشخیص این افراد بدین صورت است که در Cell Type به صورت AB و در Back Type به صورت B دیده می شود همچنین در Cell Type واکنش سلولها با آنتی A بصورت 1 مثبت (خیلی ضعیف) ولی با آنتی B بصورت 4 مثبت (قوی) واکنش می دهد.

مقالات مرتبط با مروری بر گروه های خونی

پرسش و پاسخ