بددهنی در کودکان

چرا بعضی کودکان فحش میدهند؟

مادر: فرزند 3 ساله ی من مدتی است که حرف های بسیار بد می زند و مدام از الفاظ و فحش هایی استفاده می کند که بسیار ما را نگران کرده است
کارشناس: اخیراً چنین اتفاقی رخ داده یا قبلا هم همینطور بوده است؟


مادر: قبلا خیلی کم بوده اما اخیرا خیلی زیاد از این واژه ها استفاده می کند
کارشناس: وقتی از او می پرسید در کجا یاد گرفته ای چه می گوید؟


مادر: می گوید در مهد کودک یاد گرفته ام .چون من و پدرش اصلا در منزل چنین حرف هایی نمی زنیم
کارشناس: بطور کلی بچه ها هر چیز جدیدی را که یاد می گیرند برایشان جذاب و جالب است و سعی می کنند که ان را مدام تکرار کنند و حتی یک جورایی سعی می کنند واکنش دیگران را ببینند یا اینکه کنجکاو می شوند ببینند با انجام این کار بعدا چه اتفاقی می افتد.تکرار رفتار های بد بچه به واکنش شما بستگی دارد .برخی والدین طوری برخورد می کنند که انگار تا حالا چنین حرف ها و رفتار هایی را در عمرشان نشنیده و ندیده اند و کنترل رفتار خود را از دست می دهند و بسیار عصبانی می شوند در حالیکه بچه ها با دیدن واکنش تند والدین برعکس بیشتر مشتاق می شوند که آن حرف ها ی بد را تکرار کنند.

 

بطور کلی بهتر است مطالبی در مورد فحش دادن بهتر است بدانیم:

کودکان اغلب هنگامیکه بین 7 تا 11 ساله هستند، از گروه همسالان خود ناسزا گفتن را یاد می گیرند. گرچه ممکن است در کودکان پیش دبستانی نیز فحش دادن دیده شود، البته در صورتیکه خواهر یا برادرهای بزرگتر و یا حتی خود والدین در حرف های خود خیلی از فحش و ناسزا استفاده کنند. بیشتر افراد بزرگسال فحش دادن را رفتاری ناخوشایند می دانند، بخصوص در مدرسه. ولی برعکس در بین بچه های همسن و سال ناسزا گفتن ممکن است رفتاری کاملا قابل قبول و پذیرفتنی باشد. بعضی از کودکان برای نشان دادن تصویری خشن و پرخاشگرانه از خود، به فحش دادن روی می آورند. آنان به جای استفاده از خشونت به طور مستقیم، با ناسزا گفتن سایر کودکان را می ترسانند و وادار به فرمانبرداری از خود می کنند.
فحش دادن در خانه ممکن است برخاسته از انفجار خشم و عصبانیت باشد. ناسزا گفتن ممکن است شکلی از خشونت و بدرفتاری نسبت به خواهر یا برادر و به ندرت نسبت به والدین باشد. کودکان می توانند صدها بدوبیراه یاد بگیرند. والدین ممکن است بعضی از این ناسزاها را اهانت آمیز و زننده بدانند. در حالیکه بکار بردن بعضی دیگر از ناسزاها برای آنان مسئله ساز نیست و حتی خود آنان نیز ممکن است از آن جملات استفاده کنند. شما باید واقعا تصمیم بگیرید که استفاده از چه لغات، عبارات یا جملات ناپسندی در خانه مجاز و قابل قبول است و کدامیک نیست. رهنمودهایی که در زیر آمده به نحوی طرحریزی شده است که به کودکان کمک می کند عباراتی را یاد بگیرند که از لحاظ اجتماعی بیشتر قابل قبول هستند.


مادر: خوب ما چه کاری می توانیم انجام دهیم؟
کارشناس : برخی والدین چون بچه ها در سنین پایین وقتی حرف بدی می زنند خیلی بامزه بیان می کنند، به خنده می افتند و برایشان خیلی هم جذاب است که فرزندشان چنین کلماتی ادا کرده است در حالیکه اینها رفتار های غلطی است که باعث می شود بچه آن را تکرار کند چون به هر ترتیب توجه والدین به ان جلب شده است چه مثبت باشد و چه منفی.
وقتی که والدین از قبل برای بعضی چیزها اماده باشند یکدفعه شوکه نمی شوند و کنترل خود را از دست نمی دهند .در این مواقع بهترین رفتار این است که ابتدا بی اعتنایی کنیم به حرف بدی که شنیده ایم و نه داد و بیداد راه بیندازیم و نه عصبانی شویم و اگر باز هم تکرار کرد خیلی جدی به فرزندمان می گوییم که دیگر دوست ندارم چنین کلمه ای را به کار ببری و نمی خواهم بشنوم.همه ی ادم ها در سنین مختلف چیز های متفاوتی یاد می گیرند مهم این است که ما به عنوان والدین بتوانیم رفتارهای خود را در برابر آموزه های فرزندانمان کنترل کنیم و به او یاد دهیم که چطور رفتار و کلامش را کنترل کند .والدین باید سعی کنند که خودشان الگوی مناسبی برای فرزندشان باشند و از همان سنین پایین فرزندشان باید مراقب رفتارهای خود باشند و در طرز صحبت کردن و بیان کلمات دقت داشته باشند حتی چیزهایی که شاید به نظر زشت و ناپسند نیاید را هم نباید به کار ببرند مثل اینکه به بچه بگویند تو چقدر لوسی، بی مزه، بی ادب و امثالهم چرا که همه ی اینها مجوزی هستند که بچه شبیه اینها رفتار کند .


مادر: اگر این اتفاق در جمع افتاد چه واکنشی مناسب است که انجام دهیم؟
کارشناس: در مورد بی ادبی بچه در جمع نکته ی کلیدی این است که او را به خاطر رفتارش در جلوی دیگران مورد سرزنش قرار ندهید که خجالت زده شود و احساس کند که تحقیر شده است .
باید او را به کناری ببرید و خیلی جدی به او تذکر دهید که در جمع و این جور صحبت ها اصلا شایسته نیست و نباید تکرار شود. بهتر است اگر در جمع به کسی فحش داده به بچه یاد دهیم که از او معذرت خواهی کند .


مادر :اگر فرزند من به هر نوعی که شده باز هم رفتارش را تکرار کرد و همچنان به دیگران فحش داد چه باید بکنم؟ کارشناس: باید به او توضیح دهید که وقتی به کسی فحش می دهد چه احساس بدی در او ایجاد می کند و باعث دلخور شدن و ناراحتی دیگران می شود .در ضمن به او بگویید که من می فهمم که تو در این لحظه خیلی عصبانی شدی چون اغلب بچه ها وقتی عصبانی می شوند فحش می دهند ،اما باید به او یاد دهیم که به جای فحش دادن احساس ناراحتی اش را بیان کند .مثلا وقتی دوستش اسباب بازی اش را برداشت به جای اینکه به او فحش بدهد بگوید "من از اینکه اسباب بازی ام را برداشتی ناراحتم لطفا ان را پس بده ".بچه باید شیوه ی بیان احساسش را یاد بگیرد و شما مس توانید از طریق بازی هایی که در منزل با او انجام می دهید اینها را به او بیاموزید.حتی مواقعی که با همسرتان جر و بحث می کنید به جای اینکه از الفاظ زشت استفاده کنید احساسات خود را بیان کنید تا بچه از شما یاد بگیرد .شما می توانید در بازی هایی که با او می کنید نقش دوستش را داشته باشید که حالا به زور یکی از اسباب بازی هایش را از او می گیرید و در عین حال به او یاد می دهید که نباید به شما فحش دهد بلکه احساسش را بیان کند .اگر اینکار را درست انجام داد حتماً تحسینش کنید .
در ضمن خیلی مهم است که بدانید از کجا یاد گرفته ، از تلویزیون یا کارتون خاصی را تماشا می کند از دوستانش در مهد کودک یا بچه های فامیل یاد گفته.


مادر: یکی از دوستانش که بچه ی همسایه ی ما ست حرف بد زیاد می زند و قتی متوجه شدم دیگر اجازه ندادم که با او رفت و امد کند ایا این کار درستی است؟
کارشناس :توجه داشته باشید که ما نمی توانیم بچه ها را کاملا ایزوله کنیم و در یک محیط غیر واقعی تربیت کنیم .چون حتی اگر شما بتوانید بچه را در منزل کنترل کنید در مهد کودک یا مدرسه نمی توانید این کار را انجام دهید .بچه از طریق رسانه های مختلف ،کارتونها و سریال هایی که می بیند چیزهایی را می اموزد که در حیطه ی کنترل والدین نیست نکته ی مهم این است که به بچه بفهمانیم و توضیح دهیم که ما هم این فحش ها و حرف های بد را بلد هستیم اما به کار نمی بریم بایدبه او یاد دهیم که چگونه روی خودش کنترل داشته باشد و اگر با وجود تمام این اموزش ها باز هم رفتار های بدش را ادامه داد می توانیم از روش دیگری استفاده کنیم به این ترتیب که یک سری پیامد هایی را برای فحش دادن هایش بگذاریم.برای مثال اگر فحش داد او را از چیزی محروم کنید که دوستش دارد یا اینکه اگر فرزند شما 3 ساله است 3 دقیقه در مکانی که توجه پدر و مادر به او نباشد باید بنشیند و در واقع برای مدتی از توجه انها محروم بماند این را روش محرومیت موقت گویند که خود بچه هم باید نسبت به ان اگاه باشد که وقتی حرف بدی زد حتما محرومیتی موقتی خواهد داشت این روشها معمولا در مورد بچه های که فحش می دهند جواب می دهد .پس درابتدا باید در مقابل فحش هایی که بچه می دهد بی اعتنا باشیم و واکنش شدیدی نشان ندهیم و اگر تکرار شد خیلی جدی به او تذکر می دهیم که دیگر دوست ندارم چنین حرف هایی را بشنوم و باید به او اموزش دهیم که چگونه احساسش را بیان کند موقعی که ناراحت و عصبانی است در ضمن تمام رفتار ها و حرف های خوبش را هم مورد تشویق و تحسین قرار دهیم اگر اینها جواب تداد از روش محرومیت موقت استفاده می کنیم.
منبع:radiosalamat.ir

 

نکات کلیدی در مورد بددهنی:

 

بیش از حد به بددهنی و ناسزا گفتن توجه نشان ندهید
توجه بیش از حد به این رفتارها باعث می شود که کودک، به این اعمال زشت ترغیب شود. بیش از حد واکنش نشان ندهید. به کودکتان به طور خیلی جدی و با قدرت بگویید که اصلا دوست ندارید او چنین کلماتی را مناسب شخصیت او نیست به کار ببرد. به کلمه های بی ضرر بی اعتنایی کنید. البته به کارگیری کلمات زشت و ناسزا نباید نادیده انگاشته شود، چون بکار بردن آنها می تواند در خارج از منزل، برای کودک دردسر ایجاد کند.


جایگزین های مناسب را به کودک بیاموزید
برای کودکتان توضیح دهید که وقتی کسی به او ناسزا می گوید، در واقع فقط یک حرف ناجور شنیده و حرف نمی تواند به انسان آسیبی برساند. کودکتان را طوری آماده کنید که بتواند برخورد درستی داشته باشد. وقتی فحش می شنود، درست عمل کند و خودش هم به کسی فحش ندهد. در مورد فحش با کودکتان صحبت کنید. به کودکتان بگویید که فلان فحش دقیقا چه معنایی دارد و چرا نباید از ان استفاده کرد. همچنین، به او بگویید چرا آن عبارت خاص می تواند احساسات دیگران را جریحه دار کند. روش های جایگزین را به کودک بیاموزی. به کودکتان بیاموزید که چگونه به جای فحش دادن کسی، احساسش را نسبت به مخاطبش بیان کند. برای نمونه: به جای اینکه به زهرا بگویی بی شعور، براش توضیح بده که از دستش عصبانی هستی، چون جلوی دوستات تورو مسخره کرده. با کودک پنج یا شش ساله اتان نمایشی ترتیب دهید و در ضمن اجرای آن، به او بیاموزید که رفتار درستی داشته باشد و از فحش دادن بیزار شود. به کودک یاد دهید که به فحش های دیگران بی اعتنایی کند. اگر نمی تواند بی اعتنا باشد، به او یاد دهید چگونه به دوستانش نشان دهد که از فحش خوشش نمی آید. برای مثال: اگر فحش بدی دیگه باهات بازی نمی کنم. یا، محمد من واقعا از دستت عصبانی هستم، اسباب بازی منو بده و گرنه به مامانم میگم.


مطمئن شوید خودتان الگویی از فحش و ناسزا گفتن نیستید
از همان ابتدا به کودکتان نشان دهید که چه موقع هایی حرف ناجور زده و یا کلمه نامربوطی به کار برده است. در عین حال، از بدو تولد کودک، کلمه هایی را که به کار می برید، به دقت انتخاب کنید. اگر از لغات و عبارات زشت و زننده استفاده می کنید، نمی توانید از فرزند خود انتظار داشته باشید که فحش و ناسزا ندهد. از ناسزا گفتن بپرهیزید. به کودکتان برچسب (ننر) یا (خنگ) یا هر واژه دیگری از این قبیل نزنید. چون با این کار نه تنها یاد می گیرد که افراد دیگر را با چنین عنادینی صدا کند اگر از لغات و عبارات زشت و زننده استفاده می کنید، نمی توانید از فرزند خود انتظار داشته باشید که فحش و ناسزا ندهد. بلکه با تکرار این حالت، کودک باورش می شود ننر یا خنگ است.


هنگام صحبت کردن یا حتی بدو بیراه گفتن فقط از عباراتی استفاده کنید که در فهرست لغات مجاز شما هستند
همه والدین گاهی عصبانی و خشمگین می شوند. همه ما ممکن است تصادفا شی ای را بشکنیم، با چکش روی انگشت خود بزنیم. در این مواقع که بسیاری از والدین واژه زننده ای از دهانشان می پرد. البته هنگامیکه درد می کشیم، به سختی می توانیم نحوه صحبت کردن خود را در اختیار داشته باشیم، ولی اگر مجبورید فحش بدهید، در صورت امکان از واژه ای استفاده کنید که زشت و زننده نباشد.


مقررات را برای کودک شرح دهید
با کودک خود درباره فحش دادن در خانه صحبت کنید و نظر خود را در مورد این مشکل بیان کنید. (جیمز اصلا دوست ندارم این لغت را در خانه به زبان بیاوری. دیگر حق نداری از این لغت استفاده کنی). برای او توضیح دهید که می تواند از لغات دیگری که مجاز و قابل قبول هستند استفاده کند. (اگر مجبور هستی اینطوری صحبت کنی، می توانی بگویی…(به کودک لغات مجاز را بگویید) ولی از حالا به بعد حق نداری از این لغات استفاده کنی….(لغات ممنوع را به ترتیب برای او بگویید). یا اینکه به کودکتان بگویید اشکالی ندارد وقتی تنهاست از فحش استفاده کند، یا اینکه می¬تواند فحشش را در ذهنش بگوید.


انگیزه ای برای اطاعت کردن از مقررات ایجاد کنید
برای جلوگیری از فحش دادن کودک در خانه، از جدول رفتاری زیر که نشان داده شده است استفاده کنید. همانطور که می بینید برای هر روز از هفته باید یک ستون در نظر بگیرید. هرگاه کودک بدون ناسزا گفتن روزی را به پایان برساند، آخر شب می تواند به خاطر لیاقتی که از خود نشان داده یک امتیاز بدست آورد. در ضمن باید از کودک به خاطر اینکه در طول روز مودبانه صحبت کرده تشکر کنید و او را مورد تحسین قرار دهید و به او نشان دهید که بسیار خوب حرف زده و شما از رفتار او خوشتان می آید. هرگاه کودک توانست 7 امتیاز را در یک ردیف از جدول بدست آورد، جایزه ای به او بدهید. این جدول را در آشپزخانه بچسبانید و به تعداد کافی برای 3 تا 5 هفته از آن تهیه کنید.

 

جدولی برای جلوگیری از ناسزا گفتن
تاریخ: 20/6
روز: شنبه
امتیاز :

 

جمع امتیازات در پایان هفته: ….
برای هر روز که کودک فحش و ناسزا نمی دهد، امتیازی قائل شوید و در پایان هفته این امتیازات را جمع کنید. و او را تشویق کنید.

رفتار صحیح را برای کودک شرح دهید
به فرزند خود بگویید که چگونه می تواند مشکل خود را از راه قابل قبول تر و پسندیده تری حل کند. (اگر می خواهی چند صفحه کاغذ از خواهرت قرض کنی، مودبانه و دوستانه از او خواهش کن).


پیامد این کار ناپسند را برای کودک شرح دهید
به فرزند خود بگویید که امروز هیچ امتیازی به او نمی دهید. مجازات دیگری نیز برای او تعیین کنید، مانند پس گرفتن حقوق و امتیازاتی که برای او در نظر گرفته بودید. مثلا ندیدن برنامه تلویزیونی مورد علاقه اش، به ازای هر فحش کم کردن مقداری از پول تو جیبی، یا محروم کردن او به مدت 3 دقیقه.


به اعتراض های کودک توجه نکنید و در صورت لزوم مجازات ها را اعمال کنید
پس از شرح دادن پیامدها برای کودک، کافی است از او دور شوید و به اعتراض های او توجه نکنید. اگر این مسئله دوباره اتفاق افتاد، حتما همه این مراحل را یک بار دیگر تکرار کنید.

منبع: http://ravvan.com
سایر مقالات

پرسش و پاسخ